SGK’da Yeni Dönem: Milyonlarca Kişinin Emekliliği Tehlikede mi? Prime Esas Kazançlar ve Etkileri
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından uygulanan sosyal sigorta primleri, 31 Aralık 2025 tarihine kadar asgari ücret ile asgari ücretin 7,5 katı arasında değişen kazanç tutarlarına göre belirleniyordu. Ancak 1 Ocak 2026’dan itibaren azami kazanç tutarı, asgari ücretin 9 katına çıkarıldı. Bu değişiklik, milyonlarca çalışanın emeklilik maaşlarını ve SGK’nın gelirlerini doğrudan etkileyecek önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Prime Esas Kazanç Nasıl Belirleniyor?
SSK’lı çalışanlar için prime esas kazanç, işveren tarafından ödenen ücrete göre hesaplanıyor. Yemek bedeli ve çocuk yardımı gibi istisnalar dışında, çalışana yapılan her türlü ödeme bu kazanca dahil ediliyor. Öte yandan, BAĞ-KUR’lular için durum farklı. BAĞ-KUR’lular, prime esas kazançlarını kendileri belirliyor. Bu durum, özellikle düşük gelirli BAĞ-KUR’luların primlerini asgari ücret üzerinden ödemelerine neden oluyor.
Veriler Ne Söylüyor?
SGK’nın 2024 verileri, çarpıcı sonuçlar ortaya koyuyor. 3 milyon 66 bin 874 BAĞ-KUR’lunun 3 milyon 56 bin 387’si, primlerini asgari ücret üzerinden ödedi. Bu, BAĞ-KUR’luların büyük çoğunluğunun emeklilik maaşlarının düşük olacağı anlamına geliyor. Asgari ücretin üzerinde kazanç bildiren BAĞ-KUR’luların sayısı ise oldukça sınırlı kaldı. Prime esas kazancı tavan seviyede (asgari ücretin 7,5 katı) bildirenlerin sayısı ise sadece 543 kişi oldu.
SSK’lı çalışanlar tarafında da benzer bir durum söz konusu. 16 milyon 602 bin 868 SSK’lı çalışanın %40,62’sine denk gelen 6 milyon 744 bin kişinin prime esas kazancı asgari ücretten bildirildi. Bu durum, SSK’lı çalışanların da önemli bir bölümünün düşük emekli maaşı alacağı anlamına geliyor. Asgari ücretin üzerinde kazanç bildirenlerin dağılımı ise şu şekildeydi: Asgari ücretin %20 fazlası ile %60 fazlası arasında kazanç bildirenlerin sayısı 3 milyon 952 bin kişiyi buldu. Asgari ücretin %65 fazlası ile %110 fazlası arasında kazanç bildirenlerin sayısı ise 1 milyon 465 bin kişi olarak gerçekleşti.
Verilere göre, SSK’lı çalışanların %73,26’sını oluşturan 12,16 milyon kişinin prime esas kazancı 2,1 asgari ücretin altında kaldı. Bu da emeklilik maaşlarının düşük olacağı anlamına geliyor. Kazancı 2,1 ile 3 asgari ücret arasında olan çalışanların sayısı ise 2 milyon 500 bine yaklaştı. Toplam çalışanların %85,6’sını oluşturan 14,21 milyon kişinin prime esas kazancının 1 ile 3 asgari ücret arasında olması, emeklilik sisteminin geleceği açısından önemli bir gösterge.
Emeklilik Maaşlarını Etkileyen Faktörler
SGK’ya bildirilen prime esas kazancın yüksek olması, hem SGK’nın prim gelirlerini artırıyor hem de emekli aylıklarını yükseltiyor. Emekli aylığı, çalışma yaşamı boyunca SGK’ya bildirilen prime esas kazançlar dikkate alınarak hesaplanıyor. Bu nedenle, prim gün sayısı ve prime esas kazancı düşük olanların emekli aylıkları da düşük oluyor. Bu durumu dengelemek amacıyla, 2019 yılından itibaren her yıl kanunla artırılan en düşük emekli aylığı uygulaması hayata geçirildi.
Ancak, özellikle asgari ücretle çalışan SSK’lılar ve primini asgari ücret üzerinden yatıran BAĞ-KUR’lular için gelecekte en düşük emekli aylığı almak kaçınılmaz hale geliyor. Bu durum, emeklilik döneminde geçim sıkıntısı yaşanmasına neden olabilir.
Sonuç
SGK’daki son gelişmeler, milyonlarca çalışanın emeklilik planlarını doğrudan etkiliyor. Prime esas kazançların düşük olması, emekli maaşlarının da düşük olmasına yol açıyor. Bu nedenle, çalışanların gelirlerini artırmak, primlerini yüksek kazanç üzerinden ödemek ve emeklilik planlamalarını dikkatle yapmak büyük önem taşıyor. Yeni düzenlemelerle birlikte, emeklilik sisteminin sürdürülebilirliği ve çalışanların refahı için daha kapsamlı çözümler üretilmesi gerekiyor.