Yükseköğretim öğrencileri için yepyeni bir dönem başlıyor. Resmi Gazete’de yayımlanan “Yükseköğretimde Uygulamalı Eğitimler Çerçeve Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile eğitim sisteminde köklü değişikliklere gidiliyor. Bu değişiklikler, öğrencilerin teorik bilgilerini gerçek dünya deneyimiyle birleştirmeyi hedefliyor.
Ne Değişti?
Değişiklikle birlikte “işletmede mesleki eğitim” kavramı, Türkiye Yükseköğretim Yeterlilikler Çerçevesi (TYYÇ) ile uyumlu hale getirildi. Artık Yükseköğretim Kurulu (YÖK), TYYÇ kazanımlarına göre program tasarımı yapma, uygulamalı eğitim süresini belirleme ve uzun dönemli uygulamalı eğitimlerin usul ve esaslarını oluşturma yetkisine sahip olacak.
Uygulamalı Eğitim Süresi ve Modelleri
Yönetmelik uyarınca, uygulamalı eğitim süresi en az bir dönem olacak. Bu, öğrencilerin mesleki becerilerini geliştirmeleri için daha uzun süre sahada kalacakları anlamına geliyor. Yeni staj uygulaması kapsamında, programların niteliğine göre farklı modeller uygulanacak:
- Ön Lisans Programları: 3 dönem teorik eğitim ve 1 dönem uygulamalı eğitim (staj) veya 2 dönem teorik eğitim ve 2 dönem staj
- Lisans Programları: 7 dönem teorik eğitim ve 1 dönem staj veya 6 dönem teorik eğitim ve 2 dönem staj
Bu modeller, öğrencilerin hem teorik bilgilerini pekiştirmelerine hem de pratik deneyim kazanmalarına olanak sağlayacak şekilde tasarlandı.
Sektörle Uyum ve Standartlaşma
Yeni düzenlemeyle birlikte, sektör ihtiyaçları ve TYYÇ öğrenme kazanımlarıyla uyum zorunlu hale getirildi. Bu, öğrencilerin mezun olduktan sonra iş hayatına daha kolay adapte olmalarını sağlayacak. Uygulamalı eğitimin süresi ve kapsamı açıkça belirlenerek, yükseköğretim kurumları arasında standartlaşma sağlanacak. Bu sayede, farklı üniversitelerden mezun olan öğrencilerin benzer beceri ve yetkinliklere sahip olması hedefleniyor.
Öğrencilerin Hakları ve Sorumlulukları
Uygulamalı eğitim yapan öğrenciler, işletmede bulundukları sürelerde Yükseköğretim Kanunu’nun 54. maddesi hükümlerine ve işletmenin çalışma kurallarına tabi olacaklar. Bu, öğrencilerin yasal haklarının korunmasını ve çalışma düzenine uyum sağlamalarını sağlayacak. Ayrıca, öğrencilerin iş yeri sözleşmelerinin içeriğine ilişkin kalite kriterleri de tanımlandı. Sözleşmelerde, öğrencinin işletmedeki öğrenme kazanımları, görev tanımı, değerlendirme yöntemleri ve iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin yer alması zorunlu hale getirildi.
Yönetim ve Koordinasyon
Sistemin bütüncül bir şekilde yönetilmesi amacıyla Yükseköğretim Kurulu düzeyinde ve yükseköğretim kurumlarında koordineli çalışan bir komisyon yapısı oluşturulacak. Bu komisyonlar, uygulamaların etkin bir şekilde yürütülmesini ve karşılaşılan sorunlara çözüm bulunmasını sağlayacak.
YÖK Başkanı’ndan Açıklama
Yükseköğretim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, yeni uygulamayla ilgili önemli açıklamalarda bulundu. Özvar, 20-30 gün gibi kısa süreli ve verimliliği tartışmalı stajların yerine daha kapsamlı, iyi yapılandırılmış ve sektörle iç içe bir staj sistemi kurduklarını belirtti. Özvar, “Öğrencilerimizin yalnızca sınıfta değil, doğrudan iş hayatının içinde deneyim kazanmalarına imkan verecek bu model, onları daha donanımlı, üretken ve istihdam odaklı bireyler haline getirecek.” dedi.
Pilot İller ve Yaygınlaştırma
Uygulamalı eğitim modeli, ilk aşamada Konya, Gaziantep, İstanbul, Bursa, Kocaeli, İzmir ve Ankara olmak üzere 7 pilot ilde başlatılacak. YÖK, bu modeli kısa süre içinde tüm üniversitelere yaygınlaştırmayı hedefliyor. Özvar, “Böylece öğrencilerimizin eğitim süreçlerini gerçek iş ortamlarıyla bütünleştiren, istihdamla doğrudan bağlantı kuran bir yükseköğretim anlayışını kurumsallaştıracağız.” şeklinde konuştu.
Gelecek Vizyonu
Bu yeni düzenlemeyle birlikte, üniversite öğrencilerinin eğitimleri daha pratik ve iş hayatına yönelik olacak. Öğrenciler, mezuniyet sonrası iş bulma süreçlerinde daha avantajlı konuma gelecekler. Sektör temsilcileri de bu yeni sistem sayesinde daha donanımlı ve işe hazır genç yeteneklere ulaşabilecekler.