Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Yunus Turhan, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Etiyopya ziyareti ekseninde, Türkiye-Etiyopya ilişkilerini değerlendirdi. Türkiye ve Etiyopya arasındaki ilişkilerin kökleri, Afrika kıtasında en uzun soluklu diplomatik bağlara sahip olmalarıyla dikkat çekiyor.
İki ülke arasındaki diplomatik temaslar, II. Abdülhamit ile II. Menelik arasındaki 1896’daki ilk temaslarla başlamış, 1912’de Harar’da Türk Konsolosluğu’nun açılmasıyla ivme kazanmıştır. Bu süreç, Türkiye’nin Sahra Altı Afrika’daki ilk büyükelçiliğinin 1926’da Addis Ababa’da açılmasıyla kurumsal bir yapıya kavuşmuştur. Mustafa Kemal Atatürk ile I. Haile Selassie arasındaki 35 mektup ve telgraf yazışması, siyasi diyaloğun sürekliliğinin ve kurumsallığının önemli bir göstergesidir.
Mart 1936’da, Addis Ababa’nın İtalya tarafından işgalinden önce, Nizameddin Ayazlı’nın Türkiye’nin Etiyopya Büyükelçisi olarak atanması ve ardından “Etiyopya–Türkiye Dostluk ve Ticaret Anlaşması”nın imzalanması, ilişkilerin hukuki zeminini güçlendirmiştir. Aynı dönemde, İtalya’ya karşı mücadelede Etiyopya ordusunda gönüllü olarak yer alan Mehmet Vehip Paşa, Faruk Paşa ve Tarık Paşa gibi isimler, iki ulusun dayanışmasının sembolü olmuştur.
70 yıl sonra, 1 Mart 2005’te dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Addis Ababa’ya gerçekleştirdiği ziyaret, Sahra Altı Afrika’ya başbakan düzeyinde yapılan ilk resmi ziyaret olarak kayıtlara geçmiştir. Bu ziyaretin ardından Türkiye, 12 Nisan 2005’te Afrika Birliği nezdinde gözlemci statüsü elde etmiş ve Addis Ababa’daki Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliği Afrika Birliği’ne akredite edilmiştir. Bu gelişmelerle birlikte Türkiye’nin Afrika açılımı, söylemden öte kurumsal ve uygulamaya dönük bir nitelik kazanmıştır.
Etiyopya’nın jeopolitik, ekonomik ve demografik özellikleri de ilişkilerde belirleyici bir rol oynamaktadır. Yaklaşık 128,7 milyonluk nüfusuyla Afrika’nın en kalabalık kara ülkesi olan Etiyopya’da, nüfusun büyük bir bölümü gençlerden oluşuyor. Ülke, kıtanın en hızlı büyüyen genç nüfuslarından birine sahip. Etiyopya, son 20 yılda Afrika genelinde yüksek ekonomik büyüme performansı sergilemiş, 2023-2024 döneminde %7,2’lik bir GSYİH artışı kaydetmiştir. Bu potansiyel, ticari ilişkilerde de olumlu yansımalar yaratmaktadır.
Kaynak: TRT Haber