Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Addis Ababa ziyareti, Afrika Boynuzu’nun çalkantılı jeopolitik ortamında önemli bir döneme denk geldi. TRT Haber’de yer alan habere göre, ziyaret, Kızıldeniz’deki güvenlik endişeleri, Somali-Etiyopya arasındaki deniz erişimi krizi ve Sudan’daki iç savaşın yarattığı bölgesel istikrarsızlık göz önüne alındığında, ikili ilişkilerin ötesinde anlamlar taşıyor.
Ziyaret, Türkiye’nin Sahra Altı Afrika’daki ilk büyükelçiliğini 1926’da Addis Ababa’da açmasının 100. yılına denk gelmesi sebebiyle sembolik bir öneme de sahip. Erdoğan’ın Etiyopya’yı “kardeş ülke” olarak tanımlaması ve iki ülke arasındaki ilişkilerin tarihsel ve stratejik bir zemine dayandığını vurgulaması, bu bağın altını çizdi. Ziyarette imzalanan anlaşmalar, iş birliğinin somut adımlarla ilerlediğini gösterdi.
Afrika Boynuzu, küresel ticaret yollarının, enerji güvenliğinin ve askeri rekabetin kesişim noktasında bulunuyor. Bab el-Mendeb Boğazı’ndan geçen ticaret trafiği, Yemen’deki çatışmalar ve Kızıldeniz’deki güvenlik riskleri nedeniyle zaten hassas bir zeminde ilerlerken, Sudan’daki iç savaş bölgesel güvenlik mimarisini daha da kırılgan hale getirdi. Bu ortamda, Etiyopya’nın Somaliland ile imzaladığı liman anlaşması, Somali tarafından egemenlik ihlali olarak değerlendirildi ve diplomatik bir krize yol açtı. Türkiye, bu süreçte devreye girerek Ankara Deklarasyonu ile tansiyonun düşürülmesine katkı sağladı.
Erdoğan’ın Addis Ababa ziyareti, bu deklarasyonun sahada nasıl bir karşılık bulacağının test edildiği bir aşamada gerçekleşti. Ziyaret, Türkiye’nin bölgede hem arabulucu hem de istikrarı destekleyen bir aktör olduğunu gösterdi. Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed’in “denize erişim bizim için varoluşsal bir meseledir” ifadesi, Etiyopya’nın neden alternatif arayışlara yöneldiğini açıklıyor. Etiyopya, 1993’te Eritre’nin bağımsızlığını kazanmasının ardından kıyı hattını kaybetmiş ve dış ticaretinin büyük bir bölümünü Cibuti Limanı üzerinden gerçekleştiriyor. Bu durum, Addis Ababa için ekonomik olduğu kadar stratejik bir bağımlılık anlamına geliyor. Etiyopya’nın denize erişim arayışları Cibuti, Somaliland ve Mozambik gibi farklı liman seçenekleri üzerinden şekilleniyor.
Ziyaret, Türkiye’nin Afrika kıtasındaki diplomatik ve ekonomik etkisini artırma çabalarının bir parçası olarak değerlendirilebilir. Aynı zamanda, bölgedeki istikrarsızlığın giderilmesine yönelik uluslararası çabalara destek niteliği taşıyor.
Kaynak: TRT Haber