ABD Yüksek Mahkemesi, eski Başkan Donald Trump’ın uyguladığı gümrük vergileriyle ilgili kritik bir karar aldı. Mahkeme, 3’e karşı 6 oyla aldığı kararla, Trump’ın acil durum yetkilerini aşarak gümrük vergileri uyguladığını hükmetti. Karar, ABD Anayasası’nın vergi ve gümrük vergisi koyma yetkisinin Kongre’ye ait olduğunu vurguladı.
Karar metninde, Trump yönetiminin gümrük vergilerini uygulamak için kullandığı Uluslararası Acil Ekonomik Güç Yasası’nın (IEEPA) yorumlanış şekli eleştirildi. Mahkeme, IEEPA’nın Başkan’a “tek taraflı olarak sınırsız gümrük vergileri uygulama ve bunları istediği gibi değiştirme” yetkisi vermediğini belirtti. Yasanın yarım asırlık geçmişinde hiçbir başkanın bu kapsamda bir yetki kullanmadığına dikkat çekildi.
Mahkeme, IEEPA’daki “ithalatı düzenleme” ifadesinin, Kongre’nin “vergi koyma” yetkisini kapsamadığını vurguladı. Büyük ekonomik ve siyasi etkileri olan “son derece önemli” bir yetki devrinin, Kongre tarafından muğlak bir dil kullanılarak yapılamayacağı ifade edildi. Kararda, IEEPA’nın Başkana soruşturma yapmak, engellemek, yasaklamak gibi çeşitli konularda ithalatı düzenleme yetkisi verdiği, ancak gümrük vergileri veya harçlardan hiç bahsedilmediği belirtildi.
Trump, ticaret politikasında tarifeleri önemli bir araç olarak kullanmış ve IEEPA kapsamında çeşitli gümrük vergilerini yürürlüğe koymuştu. Özellikle Çin, Kanada ve Meksika’ya yönelik uygulanan tarifeler, bazı özel şirketler ve eyaletler tarafından ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi’ne taşınmıştı. Mahkeme, 28 Mayıs 2025’te aldığı kararla, karşılıklılık esasına dayalı tarifelerin IEEPA kapsamındaki başkanlık yetkisini aştığına hükmetmişti.
ABD yönetimi, kararın temyize götürülmesine rağmen, Temyiz Mahkemesi alt mahkeme kararını büyük ölçüde onayladı. Ancak tarifelerin derhal iptalini reddederek, Trump yönetimine Yüksek Mahkeme’ye itiraz başvurusunda bulunması için zaman tanımıştı. Trump yönetimi, tarifelerin çoğunun yasa dışı bulunduğu karara karşı Yüksek Mahkeme’ye başvurmuş ve hızlı inceleme talep etmişti.
Yüksek Mahkeme’nin bu kararı, Trump’ın ticaret politikalarına önemli bir darbe vururken, ABD’nin ticaret ortaklarıyla ilişkilerini de etkilemesi bekleniyor. Karar, başkanların acil durum yetkilerinin sınırları konusunda önemli bir emsal teşkil ediyor.
Kaynak: TRT Haber