Ticaret Bakanlığı verilerine göre, lisanslı depoculuk sistemi, hububat, baklagiller, yağlı tohumlar, pamuk, fındık, zeytin, kuru kayısı, Antep fıstığı, süt ürünleri ve kuru üzüm gibi birçok ürünün uzun süreli muhafazası ve ticaretini sağlıyor. Bu sistem, Türkiye’de tarım ürünlerinin depolanması ve ticaretinde önemli bir rol oynuyor.
Sistemin kapasitesi, son yıllarda önemli ölçüde arttı. 2021’de 8,3 milyon ton olan lisanslı depo kapasitesi, 2022’de 8,9 milyon tona, 2023’te 10,1 milyon tona ve 2024’te 12,2 milyon tona yükseldi. Geçtiğimiz yıl sonu itibarıyla bu kapasite 14,2 milyon tonu aşarak dikkat çekici bir büyüme kaydetti. Bu, 2021-2025 döneminde yaklaşık %71’lik bir artış anlamına geliyor. Bu büyüme, lisanslı depoculuğun Türkiye ekonomisindeki önemini ve tarım sektörüne sağladığı katkıyı gösteriyor.
Sistemde yer alan ürünlerin ticareti, elektronik ürün senetleri aracılığıyla Türkiye Ürün İhtisas Borsası’nda (TÜRİB) gerçekleştiriliyor. TÜRİB Genel Müdürü Ali Kırali, borsada 2019’dan bu yana 392 milyar liralık işlem hacmine ulaştıklarını belirtti. 2026 yılı sonu için 168 milyar liralık işlem hacmi hedeflediklerini ifade eden Kırali, yılın ilk iki ayında yaklaşık 20 milyar liralık bir işlem hacmi gerçekleştirdiklerini ve seneye iyi bir başlangıç yaptıklarını söyledi.
Kırali, Türkiye’nin hububat rekoltesinin üçte birinden fazlasının lisanslı depolarda tutulabilir hale geldiğini vurguladı. Sektördeki hızlı büyümeyi dünyaya örnek olacak teşviklerle sağladıklarını belirten Kırali, büyümenin devam edeceğini ancak denetim ve gözetimin artırılacağını ifade etti. Bu kapsamda, Ticaret Bakanlığı ve Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) ile birlikte çalışarak iki boyutlu yeni bir denetim ve gözetim sistemi geliştirdiklerini açıkladı.
Lisanslı depoların uzaktan izleneceği ve 2026’da hayata geçirilmesi planlanan “Lisanslı Depoculuk Bilgi Sistemi”nin ilk aşamasında, lazer ve radar sensörleriyle anlık olarak depolardaki ürün miktarının takibi yapılacak. Bu sistem, merkezi kayıt kuruluşundaki elektronik ürün senedi sayısıyla karşılaştırma yaparak bir anomali durumunda anında alarm üretecek ve fiziksel denetimi tetikleyecek. Ayrıca, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) ve TÜRİB ortaklığında bir denetim şirketi kurulduğu ve Ticaret Bakanlığının bu şirkete bazı yetki ve sorumluluklar verdiği belirtildi. Bu denetim şirketi, fiziksel denetim sayısını artırarak sektördeki güvenliği ve şeffaflığı artırmayı hedefliyor. Kaynak: TRT Haber