İngiltere merkezli denizcilik veri sağlayıcısı Lloyd’s List Intelligence’ın raporuna göre, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan bölgesel çatışma, Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğini olumsuz etkiledi. Raporda yer alan verilere göre, boğazdan geçen gemi sayısı, geçen yılın 1-11 Mart tarihleri arasında 1229 iken, bu yılın aynı döneminde 77’ye geriledi. Bu dramatik düşüş, bölgedeki artan gerilimin ve güvenlik risklerinin bir sonucu olarak değerlendiriliyor.
Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerin dağılımına bakıldığında, yüzde 26’sının İran, yüzde 13’ünün Yunanistan ve yüzde 12’sinin Çin bağlantılı gemilerden oluştuğu görülüyor. Ancak, boğazı kullanan gemilerin önemli bir kısmının, Batı yaptırımlarını aşmak için kullanılan ve Rusya ile İran bağlantılı olan ‘gölge filo’ya ait olduğu belirtiliyor. Bu durum, bölgedeki ticari faaliyetlerin karmaşık bir yapıya büründüğünü gösteriyor.
Lloyd’s List Intelligence kıdemli analisti Bridget Diakun’un değerlendirmelerine göre, İran, Hürmüz Boğazı’nı kullanarak ihracat yapmaya devam ediyor. Diakun, geçiş yapan tankerlerin ve gaz taşıyıcıların yarısından fazlasının ‘gölge filolardan’ oluştuğunu ve bu gemilerin aksamalara alışkın olduğunu belirtiyor. Bu gemilerin genellikle bakımsız, sigortasız ve mülkiyet yapısı şüpheli eski gemilerden oluştuğu ifade ediliyor. Bu durum, olası saldırı ve çatışma risklerini artırıyor.
Hürmüz Boğazı, küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği stratejik bir öneme sahip. Bölgedeki gemilere yönelik saldırılar, geçişlerin durma noktasına gelmesine neden oldu. Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları (UKMTO), mart ayı başından bu yana 9’u petrol tankeri olmak üzere toplam 20 ticari geminin saldırıya uğradığını veya olay bildiriminde bulunduğunu açıkladı. Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) ise bölgede 8’i petrol tankerini kapsayan toplam 16 olayı kaydetti.
İran, ABD ve İsrail’in saldırılarına misilleme olarak Hürmüz Boğazı’nı, saldırılarla bağlantılı ülkelere ait gemilerin geçişine kapatmıştı. Ayetullah Ali Hamaney’in ölümünün ardından liderlik görevine gelen oğlu Mücteba Hüseyni Hamaney, yayınladığı ilk mesajda, ‘Hürmüz Boğazı’nın kapatılması kozunun kesinlikle devam ettirilmesi gerektiğini’ belirtti. Bu açıklama, bölgedeki gerilimin daha da tırmanabileceğine işaret ediyor.