Milli Savunma Üniversitesi Rektörü, tarihçi ve yazar Prof. Dr. Erhan Afyoncu, Prof. Dr. İlber Ortaylı’nın bilinmeyen bir yönünü gündeme getirdi. Afyoncu, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Ortaylı’nın Müslümanlığına dair özel bir anektodu aktardı. Paylaşım, Ortaylı’nın vefatının ardından hakkında yapılan yorumlara bir cevap niteliği taşıyor. Afyoncu, İlber Ortaylı’nın samimi bir Müslüman olduğunu, ancak bunu göstermekten özellikle kaçındığını belirtti.
Afyoncu’nun aktardığına göre, Ortaylı’nın en dikkat çekici hassasiyetlerinden biri, Topkapı Sarayı’nda görev yapmış kimsesiz cariyeler ve saray ağalarına yönelikti. Ortaylı, 2005-2012 yılları arasında Topkapı Sarayı Müzesi Müdürü olarak görev yaptığı dönemde, her Ramazan ayında bu kişilerin ruhları için hatim okutuyordu. Bu gelenek, Osmanlı teşrifatına uygun bir şekilde, Hırka-i Saadet ziyaretlerinden sonra gerçekleştiriliyordu.
Afyoncu, bu olayı bir arkadaşının tanıklığıyla detaylandırdı. Murat Kargılı, 2005 yılında İlber Ortaylı’nın daveti üzerine Hırka-i Saadet ziyareti ve ardından gerçekleşen iftar programına katıldığını anlattı. İftardan sonra Fatih Çollak Hoca’nın aşir okuduğunu ve ardından İlber Ortaylı’nın, sarayda görev yapmış kişilerin ruhlarına ithafen hazırladığı bir dua listesini okuttuğunu belirtti. Ortaylı’nın, o dönemde Kargılı’ya “Bu sarayın sahipleri sultanlar değildir, asıl sahipleri bunlardır, bunların adı sanı unutulmuştur ve bazılarının nesepleri kesilmiştir, kimseleri de yoktur” dediği aktarıldı.
Afyoncu, İlber Ortaylı’nın bu geleneği sonraki yıllarda da sürdürdüğünü ve her Cuma ağalar ve cariyeler için hayır yaptırdığını, Kur’an okutup okutturduğunu vurguladı. Bu paylaşım, İlber Ortaylı’nın entelektüel kişiliğinin yanı sıra, manevi yönüne de ışık tutuyor ve onun bilinmeyen yönlerini gözler önüne seriyor. Bu özel anektod, İlber Ortaylı’nın derin bir tarih bilgisine sahip olmasının ötesinde, insanlara karşı duyduğu hassasiyeti ve vefa duygusunu da ortaya koyuyor.