Dünya Su Günü: Suya Erişimdeki Eşitsizlikler Derinleşiyor

Su, canlıların yaşamını sürdürebilmesi için hayati öneme sahip temel bir kaynaktır. Dolaşım ve sindirim gibi temel vücut fonksiyonlarının yanı sıra, tarım, enerji, sanayi ve sağlık gibi birçok alanda da vazgeçilmezdir. Ancak, suya erişim konusunda dünya genelinde ciddi eşitsizlikler yaşanmaktadır.

Birleşmiş Milletler (BM) öncülüğünde her yıl 22 Mart'ta kutlanan Dünya Su Günü, tatlı su kaynaklarının önemine dikkat çekmek ve sürdürülebilir yönetimi teşvik etmek amacıyla düzenlenmektedir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve UNICEF'in Ağustos 2025 raporuna göre, 2015'ten bu yana 961 milyon kişi güvenli içme suyuna erişim kazanmış olsa da, dünya genelinde 2,1 milyar kişi hala güvenli içme suyu hizmetlerine erişmekte zorlanmaktadır. Bu durum, her dört kişiden birinin sağlık açısından güvenli suya kolayca ulaşamadığını göstermektedir.

Bu zorluklar arasında, 1,4 milyar kişi temel su hizmetlerine ulaşamazken, 287 milyon kişi kısıtlı hizmetlere erişmekte, 302 milyon kişi iyileştirilmemiş su kaynaklarını kullanmakta ve 106 milyon kişi ise doğrudan nehir veya göl gibi yüzey sularını tüketmektedir. Bu tür suların arıtılmadan kullanılması, mide bağırsak enfeksiyonlarından tifo, kolera, dizanteri, hepatit A ve E gibi ciddi hastalıklara yol açabilmektedir.

Suya erişimdeki eşitsizlikler, gelir düzeyi, cinsiyet, etnik köken ve fiziksel durum gibi faktörlere bağlı olarak derinleşmektedir. En az gelişmiş ülkelerde yaşayan insanlar, güvenli içme suyu ve sanitasyon hizmetlerinden yoksun kalma açısından diğer ülkelere kıyasla daha büyük risk altındadır. Özellikle su taşıma görevi, birçok ülkede kız çocuklarına ve kadınlara düşmektedir. Örneğin, Afrika ülkesi Malavi'deki evlerin %76'sında, Orta Afrika Cumhuriyeti'ndeki (OAC) evlerin %73'ünde ve Çad'daki evlerin %70'inde kızlar veya kadınlar su taşımakla görevlendirilmektedir. Bu durum, eğitimden ve iş hayatına katılım imkanlarından mahrum kalmalarına neden olurken, aynı zamanda saldırı ve kaçırılma gibi risklerle karşı karşıya kalmalarına yol açmaktadır. Kaynak: TRT Haber