Hürmüz Boğazı Krizi: Petrol Fiyatları 100 Doları Aştı, IEA’dan Acil Önlem Çağrısı
Dünya petrol trafiğinin yaklaşık %20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyatın durma noktasına gelmesi, ham petrol fiyatlarını varil başına 100 doların üzerine taşıdı. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Orta Doğu'daki askeri çatışmaların eşi benzeri görülmemiş bir küresel enerji krizini tetiklediğini belirterek, tüketimin hızla düşürülmesi için acil "davranış değişikliği" çağrısında bulundu.
IEA'nın açıklamasında, küresel petrol talebinin %45'ini oluşturan ulaşım sektörü başta olmak üzere, tüketimi azaltacak bir dizi stratejik önlem sıralandı. Bu kapsamda, uygun iş kollarında uzaktan çalışma modeline geçilmesi, otoyollardaki hız limitlerinin en az 10 kilometre düşürülmesi önerildi. Özel araç kullanımı yerine toplu taşımanın teşvik edilmesi, büyükşehirlerde trafik yoğunluğunu kontrol altına almak amacıyla "tek-çift plaka" uygulamasına gidilmesi çağrısı yapıldı. Ayrıca, araç paylaşım modellerinin yaygınlaştırılması, ticari araçlarda yük optimizasyonu ve ekonomik sürüş tekniklerinin benimsenmesi de acil önlemler arasında yer aldı.
Hava yolu taşımacılığında ise alternatifi bulunan durumlarda, özellikle iş amaçlı uçuşlardan kaçınılması gerektiği belirtildi. Enerji güvenliğini korumak adına çift yakıtlı araçların benzine yönlendirilerek mevcut LPG stoklarının temel ihtiyaçlar ve pişirme için korunması, sanayi tesislerinde ise operasyonel verimlilik artışıyla petrol kullanımının düşürülmesi hedefleniyor.
IEA, hükümetlerin bu süreçte dar gelirli grupları gözeten "hedef odaklı" destekler sunması gerektiğini hatırlatarak, bireysel davranış değişikliklerinin küresel piyasalardaki baskıyı hafifletmede hayati bir rol oynadığını vurguladı. IEA Başkanı Fatih Birol, Orta Doğu’daki çatışmaların küresel enerji piyasaları için ciddi bir tehdit oluşturduğunu belirterek, "Talebi azaltmaya yönelik bu önlemler, tüketicileri ekonomik şoktan korumak ve enerji güvenliğini desteklemek için kritik bir araçtır." ifadelerini kullandı. IEA ayrıca, stratejik rezervlerden 400 milyon varil petrolün piyasaya sürüleceğini duyurdu, ancak bunun tek başına yeterli olmayacağını belirtti.