Orta Doğu’daki Savaş Petrol Piyasasını Vurdu: 500 Milyon Varillik Kayıp ve Küresel Etkileri

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları ve İran'ın misilleme eylemleri, Orta Doğu'da petrol ve doğal gaz tesislerinde üretimin sekteye uğramasına yol açtı. Bu durum, küresel petrol piyasasında büyük bir krize neden oldu. İngiltere merkezli veri analitik şirketi Vortexa'nın raporuna göre, Orta Doğu'daki savaş nedeniyle petrol piyasasında 500 milyon varillik bir kayıp yaşandı. Bu kayıp, 1973 petrol krizinden bu yana görülen en büyük tedarik kesintisi olarak kayıtlara geçti. Hürmüz Boğazı'nın ticari gemilere fiilen kapanması, dünya petrol talebinin %20'sinin (yaklaşık 20 milyon varil) taşındığı bu kritik su yolunda sevkiyatları durdurdu. Birçok ülke, depoların dolması nedeniyle petrol üretimini kısmak veya tamamen durdurmak zorunda kaldı. Vortexa Başekonomisti David Wech'in hesaplamalarına göre, bu kayıpların 190 milyon varili Körfez'de mahsur kalan tankerlerde bulunuyor. Orta Doğu'dan yapılan ham petrol ve petrol ürünleri yüklemelerindeki kayıp, 2025'teki günlük ortalama yüklemeler dikkate alındığında 310 milyon varile ulaştı. Bu miktar, günlük yaklaşık 12 milyon varil ham petrol/kondensat ve 5 milyon varilin üzerinde rafine ürünü kapsıyor. İran'ın ihracatı hariç tutulduğunda, bu durum Orta Doğu'dan Asya'ya deniz yoluyla giden ham petrol/kondensat miktarını rekor seviyede düşürdü. Kaybın kaynaklarına bakıldığında, 130 milyon varillik kayıp Suudi Arabistan'dan, 122 milyon varil Birleşik Arap Emirlikleri'nden, 110 milyon varil Irak'tan ve 64 milyon varil Kuveyt'ten kaynaklanıyor. Katar'ın kaybı 46 milyon, İran'ınki ise 15 milyon varil olarak hesaplandı. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), 11 Mart'ta 400 milyon varillik stratejik petrol rezervini piyasaya sürme kararı aldı. Ancak uzmanlara göre, piyasadaki günlük 17 milyon varillik kayıp düşünüldüğünde, bu rezervlerin piyasaya sürülme hızı kayıpları telafi etmekten uzak kalacak. IEA Başkanı Fatih Birol, Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapalı olması nedeniyle piyasada devre dışı kalan petrol miktarının, 1973'teki petrol krizi ve sonrasındaki tüm kesintilerden daha yüksek olduğunu belirtti. Analistler, arz kaybının etkilerinin bu haftadan itibaren tüketiciler tarafından hissedilmeye başlanacağını öngörüyor.