Jeopolitik Gerilimler Emtia Piyasasını Sarsıyor: Petrol ve Tahıl Fiyatları Yükselirken, Değerli Metaller Baskı Altında
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik olası saldırılarına dair artan jeopolitik riskler, emtia piyasasında belirgin bir ayrışmaya yol açtı. TRT Haber'de yer alan habere göre, özellikle enerji ve tarım ürünleri cephesinde yükselişler görülürken, doların güçlenmesi değerli metaller ve bazı baz metallerde satış baskısı yarattı.
Yaklaşık bir aylık süreçte, nakliye aksaklıkları ve arz endişelerinin artmasıyla petrol, doğal gaz, alüminyum, mısır ve pirinç fiyatları yükseldi. Brent petrolün varil fiyatı, 27 Şubat'tan bu yana %31,4 artarak 94,3 dolara ulaştı. Hatta bu dönemde 119 dolara kadar çıkarak Rusya-Ukrayna Savaşı'nın etkilerinin hissedildiği Haziran 2022'den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Doğal gaz fiyatları da Orta Doğu'daki gerilimlerin etkisiyle yükseldi; Hollanda merkezli TTF'de işlem gören doğal gaz kontratları %69 oranında arttı. Katar'ın üretimini durdurması ise küresel LNG arzının yaklaşık %20'sini etkiledi.
Tarım ürünlerinde de hareketlilik gözlendi. Mısırın kilosu %2,3, pirincin kilosu ise %2,5 artış gösterdi. Mısırın biyoyakıt ham maddesi olarak kullanılması ve petrol fiyatlarındaki yükseliş, biyoyakıt talebini artırarak mısır fiyatlarını yukarı çekti. Buğday, 6,41 dolar ile Şubat 2025'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaşmasına rağmen, satışlarla %1,7 geriledi. Soya fasulyesi ise Mayıs 2024'ten bu yana en yüksek seviyesine çıkmasına rağmen %1,5 düşüş kaydetti.
ABD Başkanı Donald Trump'ın İran saldırılarını erteleme kararı ve Orta Doğu'da bir anlaşma zemini arayışları, bölgedeki buğday kıtlığı endişelerini hafifletti. Trump'ın İran ile müzakere halinde olduklarını açıklaması ise piyasalarda bir nebze rahatlama sağladı. Ancak uzmanlar, Orta Doğu'daki gelişmelerin varlık fiyatları üzerindeki etkisinin devam edeceğini belirtiyor.
Özellikle petrol fiyatlarındaki yükseliş, maliyet kaynaklı enflasyonist baskılar konusunda endişelere yol açarken, merkez bankalarının para politikalarında temkinli adımlar atabileceği beklentilerini güçlendiriyor. Tedarik zincirindeki sorunlar ve nakliye risklerindeki artış, tüketici ve işletmeleri yüksek yakıt fiyatlarıyla karşı karşıya bırakma riski taşıyor.