STRATCOM Zirvesi’nde Uluslararası Düzenin Sorgulanması: Meşruiyet Krizi ve Yeni Arayışlar

İletişim Başkanlığı tarafından düzenlenen Uluslararası Stratejik İletişim Zirvesi (STRATCOM), "Uluslararası Sistemde Kopuş: Krizler, Anlatılar ve Düzen Arayışı" temasıyla Beşiktaş'ta bir otelde gerçekleştirildi. Zirve kapsamında düzenlenen "Meşruiyet ve Güven Bunalımı: Uluslararası Düzene Yönelik Algılar" başlıklı panelde, uluslararası sistemdeki derinleşen krizler ve çözüm arayışları masaya yatırıldı. Panelde konuşan TBMM Adalet Komisyonu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel, uluslararası sistemde yaşanan meşruiyet ve güven bunalımına dikkat çekti. Yüksel, uluslararası hukukun güçlü aktörler tarafından kendi çıkarları doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığı ve hangi normların göz ardı edildiği gibi soruların tartışıldığını belirtti. Mevcut durumun yalnızca bir güvenlik kriziyle sınırlı olmadığını, aynı zamanda daha geniş bir uluslararası düzen krizinin yaşandığını ifade etti. Uluslararası düzen ve uluslararası hukukun gücünün sınırlama kapasitesinin sorgulandığını vurgulayan Yüksel, son 80 yılda küresel sistemin çok taraflılık, hukukun üstünlüğü ve ortak değerlere dayalı Birleşmiş Milletler (BM) modeli üzerine kurulduğunu hatırlattı. Yüksel, egemenlerin eşitliği ve çatışmaların barışçıl çözümü gibi ilkelerin evrensel düzeyde kabul görmesine rağmen, günümüzde bu çerçevenin ciddi biçimde aşındığını belirtti. Bu sürecin merkezinde bir meşruiyet ve güven krizinin yer aldığını ifade eden Yüksel, kurallara dayalı sistemin işlevini büyük ölçüde yitirdiğini söyledi. Uluslararası düzenin ancak kuralların istikrarlı ve tarafsız biçimde uygulanmasıyla sürdürülebileceğini kaydeden Yüksel, geçmişte güçlü ülkelerin dahi kural ihlallerini gerekçelendirme ihtiyacı duyduğunu, ancak bugün uluslararası hukukun büyük ölçüde araçsallaştırıldığını belirtti. BM Güvenlik Konseyi'nin veto yapısının kolektif güvenlik sisteminin etkinliğini zayıflattığını ifade eden Yüksel, bu durumun BM'nin gelişmelere verdiği tepkilerin sahadaki gerçekliği yansıtmamasına yol açtığını söyledi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın "Dünya beşten büyüktür" yaklaşımının, yalnızca BM Güvenlik Konseyi'nin yapısına değil, uluslararası düzenin meşruiyetine yönelik daha geniş bir eleştiri içerdiğini ve daha adil temsil ile daha hakkaniyetli bir dünya düzeni çağrısı anlamı taşıdığını dile getirdi. Yüksel, Gazze'deki saldırılara dikkat çekerek, uluslararası toplumun bu konuda zamanında, etkili ve caydırıcı bir tutum sergileyemediğini vurguladı.