Türkiye’nin İklim Haritası 60 Yılda Değişti: Sıcak Kuşak Kuzeye Kayıyor

İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Ilıcak'ın hazırladığı iklim haritaları, Türkiye'nin son 60 yılda ikliminde önemli değişiklikler yaşandığını gözler önüne seriyor. 1960-1970 dönemi ile 2015-2025 dönemine ait verilerin karşılaştırılmasıyla hazırlanan haritalar, sıcaklık artışı ve kuraklaşmanın Türkiye genelinde etkili olduğunu gösteriyor. Analizler, özellikle İç Anadolu ve çevresinde belirgin bir değişim olduğunu ortaya koyuyor. Daha önce "orta sıcaklık-düşük yağış" kategorisinde yer alan birçok alan, "yüksek sıcaklık-düşük yağış" kategorisine geçmiş durumda. Bu durum, bölgedeki iklimin daha kurak ve sıcak bir yapıya büründüğünü gösteriyor. Ayrıca, en sıcak kategoride yer alan kıyı şeridinde de bir alt basamağa düşüş gözlemlenerek, daha kuru bir iklim karakteri ortaya çıkıyor. Ege ve Marmara bölgelerinde de ısınma eğilimi dikkat çekiyor. Geniş alanların yüzde 3,1'i bir alt sıcaklıktan bir üst sıcaklık grubuna geçerek bölgesel ölçekte belirgin bir ısınma gösteriyor. Prof. Dr. Ilıcak, bu bulguların Türkiye genelinde sıcaklık artışının hızlandığına ve bazı bölgelerde kuraklaşmanın güçlendiğine işaret ettiğini belirtiyor. Haritalar, sıcak ve kurak iklim kuşağının kuzeye doğru ilerlediğini açıkça gösteriyor. 1960'lı yıllarda Güneydoğu Anadolu ve Ege'nin güney kesimleriyle sınırlı olan yüksek sıcaklık ve düşük yağışın hakim olduğu bölgeler, güncel haritalarda İç Anadolu Platosu'na ve Ege kıyılarının önemli bir bölümüne yayılmış durumda. Bu durum, daha önce "serin ve nemli" iklim özelliklerine sahip olan alanların giderek daraldığı anlamına geliyor. Özellikle Karadeniz kıyıları ile Kuzeydoğu Anadolu'daki yüksek rakımlı bölgelerde dikkat çekici değişiklikler gözlemleniyor. Geçmişte daha düşük sıcaklık ve yüksek yağış kategorisinde yer alan Doğu Karadeniz kıyıları ve Erzurum-Kars platosu gibi bölgeler, güncel verilerde sıcaklık basamağında yukarı çıkmış durumda. Marmara ve Batı Anadolu'da da belirgin bir iklim dönüşümü yaşanıyor. Bu bölgelerdeki renk değişimleri, Akdeniz Havzası'nda gözlemlenen klasik iklim değişikliği sinyallerinden biri olarak değerlendiriliyor. Prof. Dr. Ilıcak, bu bölgelerde sıcaklık artışının yağışta önemli bir değişim olmasa bile iklim sınıflarını daha sıcak kategorilere taşıdığını vurguluyor. Bu veriler, Türkiye'nin iklim yapısının son 60 yılda önemli ölçüde değiştiğini ve bu değişimin gelecekte de devam edeceğini gösteriyor.