İran-İsrail Savaşı Bir Ayını Doldururken: Çatışmalar, Diplomasi ve Hava Savunma Sistemlerinin Sınırları

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan savaş, bir ayı geride bırakırken, sahadaki çatışmalar kadar perde arkasında yürütülen diplomasi trafiği de dikkat çekiyor. İran'ın İsrail içindeki enerji tesislerinden kimya fabrikalarına kadar uzanan geniş bir hedef yelpazesini vurması, savaşın hem askeri hem de ekonomik ve psikolojik boyutunu derinleştirdi.

Özellikle Hadera Elektrik Tesisi, Hayfa'daki Bazan rafinerisi ve Necef hattındaki kimyasal tesislere yönelik saldırılar, çatışmanın giderek daha stratejik bir zemine kaydığını gösteriyor. Bu süreçte İsrail'de uzun süredir hakim olan "tam güvenlik" algısı ciddi şekilde sarsıldı. Ülke genelinde neredeyse her gün farklı bir bölgenin hedef alınması, hava savunma sistemlerinin her saldırıyı durduramadığı gerçeğini ortaya koydu ve İsraillilerde tedirginlik yarattı. İsrail'in çok katmanlı savunma mimarisi hala önemli bir koruma sağlasa da, son saldırılar bu sistemin mutlak bir güvenlik garantisi sunmadığını gösterdi.

ABD Başkanı Donald Trump'ın açıklamaları, sahadaki gelişmelerle birlikte değerlendirildiğinde yeni bir stratejik yönelime işaret ediyor. Trump, savaşın "iki ila üç hafta içinde sona erebileceğini" ve İran'a yönelik saldırıların sınırlı tutulacağını ifade ederken, aynı zamanda müzakerelerin sürdüğünü ve "iyi gittiğini" belirtiyor. Tahran ise doğrudan müzakere iddialarını reddetmeye devam etse de, ara bulucu ülkeler üzerinden dolaylı temasların sürdüğü anlaşılıyor. Bu durum, savaş ile diplomasinin birbirinden kopuk değil, aynı stratejinin iki tamamlayıcı aracı olarak yürütüldüğünü gösteriyor.

İran'ın son saldırılarıyla birlikte en çok tartışılan konulardan biri, İsrail'in hava savunma sistemlerinin performansı oldu. Özellikle Demir Kubbe ve ABD destekli çok katmanlı savunma yapısının bazı saldırıları engelleyememesi, bu sistemlerin sınırlarını gündeme taşıdı. Bölge Araştırmaları Merkezi (BAM) Güvenlik Analisti Dr. Hurşit Dingil'e göre bu tablo bir "çöküşten" ziyade İran'ın geliştirdiği taktiklerin sonucu. Dingil'e göre, İran'ın son bir ayda 1300'den fazla balistik füze fırlatması ve bunların önemli bölümünün eski nesil füzelerle yapılması, savunma sistemlerini "doyurma" taktiğinin bir parçası. Eski füzelerle yapılan yoğun saldırılar hava savunma sistemlerini meşgul ederken, asıl etkiyi daha yeni nesil füzeler oluşturuyor. Dingil, özellikle Fettah ve Hayberşiken gibi füzelerin terminal aşamada yaptığı yüksek hızlı manevraların, zaten yoğun saldırılarla zorlanan sistemlerin önleme kapasitesini düşürdüğünü vurguluyor.

Bu gelişmeler, savaşın sadece askeri değil, aynı zamanda diplomatik ve stratejik boyutlarını da gözler önüne seriyor. Tarafların hedefleri, kullandıkları taktikler ve hava savunma sistemlerinin performansı, çatışmanın geleceği hakkında önemli ipuçları veriyor.