Rusya’da VPN Engelleme Girişimleri Ödeme Sistemini Çökertti: Telegram Kurucusu Durov’dan Açıklama

Dijital dünyada artan güvenlik endişeleri, hükümetlerin internet erişimini kısıtlama ve VPN gibi araçları engelleme çabalarını beraberinde getiriyor. Bu durum, kişisel özgürlükleri ve günlük yaşamı derinden etkilerken, özellikle çatışma dönemlerinde daha da belirgin hale geliyor. Rusya'da yaşanan son gelişmeler de bu duruma çarpıcı bir örnek teşkil ediyor. Telegram'ın kurucusu Pavel Durov, Cumartesi günü yaptığı açıklamada, Rusya'nın VPN engelleme girişimlerinin ülke çapında bir ödeme sistemi krizine neden olduğunu duyurdu. Rusya, son dönemde mobil interneti defalarca yavaşlatmış, kitlesel iletişim araçlarını kontrol etme yetkisini genişletmiş ve mesajlaşma servisleri ile VPN'leri hedef alan kısıtlamalar uygulamıştı. Diplomatların 'büyük baskı' olarak nitelendirdiği bu operasyonlar, Ukrayna ile devam eden çatışma nedeniyle 'güvenlik' gerekçesiyle savunuluyor. Cuma günü yaşanan ve henüz tam olarak açıklanamayan teknik arıza, alışveriş yapan vatandaşları, toplu taşıma kullanıcılarını ve günlük hayatı olumsuz etkiledi. Moskova metrosu ödeme olmadan turnikeleri açmak zorunda kalırken, bazı hayvanat bahçeleri ziyaretçilerden nakit para talep etmek durumunda kaldı. Durov, Telegram üzerinden yaptığı paylaşımda, 'Engelleme girişimleri devasa bir bankacılık başarısızlığını tetikledi. Nakit para, dün ülke genelinde kısa süreliğine tek ödeme yöntemi haline geldi.' ifadelerini kullandı. Durov, Rus halkına seslenerek 'Dijital Direniş'e hoş geldiniz, Rus kardeşlerim ve kız kardeşlerim. Tüm ulus şimdi bu saçma kısıtlamaları aşmak için harekete geçti' dedi. Ayrıca, Telegram'ın Rusya'da yasaklanmasına rağmen 65 milyon Rus'un her gün VPN aracılığıyla uygulamayı kullandığını hatırlattı. Rusya'nın en büyük bankası Sberbank, Cuma günkü sorunu 'teknik arıza' olarak nitelendirdi ancak detay vermedi. Bazı Rus medya kuruluşları, arızanın devlet kaynaklı VPN ve site engellemelerinden kaynaklandığına dair haberleri sonradan yayından kaldırdı. Rus yetkililer, VPN'ler ile WhatsApp ve Telegram gibi mesajlaşma uygulamalarına yönelik kısıtlamaları ulusal güvenlik nedeniyle zorunlu görüyor. Moskova, Ukrayna'dan gelen saldırılar ile Batı istihbaratının sabotaj girişimlerini gerekçe gösteriyor. Telegram'ın 1 milyardan fazla aktif kullanıcısı bulunmasına rağmen Rusya'da yavaşlatıldığı ve Durov hakkında 'terör faaliyetlerine yardım' suçlamasıyla soruşturma açıldığı biliniyor. Yetkililer, uygulamanın Ukrayna ve NATO istihbaratı tarafından ele geçirildiğini iddia ediyor. Telegram ise bu iddiaları reddederek, Moskova'nın Rusları devlet destekli MAX adlı mesajlaşma uygulamasına yönlendirmeye çalıştığını belirtiyor.