Trump'ın İran Stratejisi: Tehditler, Müzakereler ve Küresel Piyasaların Geleceği

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik başlattığı saldırı, küresel ekonomide dengeleri sarsmaya devam ederken, ABD Başkanı Donald Trump'ın çelişkili açıklamaları ve sürekli güncellenen "mühlet" kararları, küresel piyasaların ve diplomatik kulislerin ana gündem maddesi haline geldi. TRT Haber'de yer alan habere göre, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçişleri durdurma kararıyla küresel enerji arzının sekteye uğraması ve petrol fiyatlarındaki sert yükselişin enflasyonist baskıyı tetiklemesi, Vaşington'un hamlelerini daha kritik bir noktaya taşıdı.

Uzmanlar, Trump'ın "cehennem" tehditleri ile "anlaşma" mesajları arasındaki gel-gitli tutumunu, hem piyasaları kontrol altında tutma hem de Tahran üzerindeki baskıyı azami seviyeye çıkarma taktiği olarak yorumluyor. Trump'ın son açıklamaları, krizin başından bu yana izlediği tutarsız ama piyasaları manipüle etme gücü yüksek söylem stratejisinin bir örneği oldu. Bir yandan "Boğazı açın yoksa cehennemde yaşayacaksınız" diyerek askeri seçeneğin en sert yüzünü gösterirken, diğer yandan Tahran ile müzakerelerin sürdüğünü ve bir anlaşmaya varılabileceğini belirterek diplomatik bir kapı araladı.

Tahran yönetiminin hızlı bir adım atmaması durumunda altyapının hedef alınacağını dile getiren Trump'ın bu "yıkıcı" mesajları, küresel yatırımcı nezdinde risk algısını en üst düzeye çıkarsa da, somut saldırı kararlarının sürekli ötelenmesi piyasalardaki "belirsizlik" havasını besliyor. Trump'ın tehdit mesajlarındaki zamanlama tutarsızlığı dikkat çekiyor. Daha önce Hürmüz Boğazı'nın açılması için 48 saatlik bir süre tanıyan ve aksi halde "ağır bedeller" ödeneceğini duyuran Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamayla bu süreyi 8 Nisan'a kadar uzattı.

Bu süre uzatımının, İran'da düşen ABD uçağından sağ kurtulan ikinci pilotun kurtarılmasının hemen ardından gelmesi dikkat çekici bulundu. Trump'ın bu operasyonu "ABD tarihindeki en cesur arama ve kurtarma operasyonlarından biri" olarak nitelendirmesi, kamuoyunda saldırı kararının ertelenmesi için meşru bir zemin oluşturma çabası olarak görülüyor. Ancak piyasa aktörleri, 48 saatlik kesin mühletlerin haftalarca sonraya ötelenmesini, askeri bir kararlılıktan ziyade, ekonomik dengeleri gözetmek adına yapılan bir "taktiksel manevra" olarak okuyor.

Finans çevrelerine göre, Trump'ın saldırı kararlarını sürekli ertelemesi ve çelişkili sinyaller vermesi bir rastlantı değil. Petrol fiyatlarındaki artışın ABD ekonomisi üzerindeki olası negatif etkilerini minimize etmek isteyen Beyaz Saray, bir yandan askeri baskıyı canlı tutarak İran'ı masaya çekmeye çalışıyor, diğer yandan piyasaları dengede tutmaya çalışıyor.