Hürmüz Boğazı’nda Kriz: Gemi Geçişleri Yüzde 95 Azaldı, Petrol Fiyatları Fırladı
BM Genel Sekreter Sözcüsü Stephane Dujarric, günlük basın toplantısında yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'ndaki gemi geçişlerinin dramatik bir şekilde azaldığını duyurdu. BM Ticaret ve Kalkınma Örgütü'nün (UNCTAD) verilerine işaret eden Dujarric, ABD/İsrail-İran gerginliğinin başladığı 28 Şubat'tan bu yana Hürmüz Boğazı'ndan gemi geçişlerinin %95,3 oranında düştüğünü belirtti.
Bu kısıtlamaların küresel piyasalar üzerindeki etkileri de belirginleşiyor. Dujarric, boğazdaki aksamalar nedeniyle temel gıda fiyatlarının %6, Avrupa için ham petrol fiyatlarının ise %53 arttığını açıkladı. Petrol fiyatlarındaki artış, dünya ekonomisi için endişe verici bir tablo çiziyor.
Brent petrolün varil fiyatı, dün 102,63 dolara kadar yükseldikten sonra günü 101,69 dolardan tamamlamıştı. Ancak bugün, Hürmüz Boğazı'ndaki belirsizliğin sürmesiyle birlikte fiyatlar yeniden yükselişe geçti. Brent petrolün vadeli varil fiyatı, saat 14.51 itibarıyla kapanışa göre %4 artarak 105,75 dolara ulaştı. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili ise 101,47 dolardan işlem gördü.
Petrol fiyatlarındaki yükselişin temel nedeni, Hürmüz Boğazı'nın sekiz haftadan uzun süredir ulaşıma kapalı olması ve ABD-İran arasındaki nükleer müzakerelerdeki belirsizlikler. Piyasalar, savaş öncesinde küresel günlük petrol ve LNG akışının yaklaşık %20'sinin geçtiği bu kritik boğazdaki kesintinin beklenenden uzun süreceğini fiyatlamaya başladı. Başlangıçta analistler, boğazdaki aksamanın kısa süreli olacağını öngörmüş ve geçişin nisan ayında yeniden açılacağını tahmin etmişlerdi.
Öte yandan, ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran'ın Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için nükleer programa yönelik müzakerelerin sonraki aşamaya bırakılması teklifine sıcak bakmadığı iddia ediliyor. CNN'e konuşan yetkililer, Trump'ın bu teklife mesafeli yaklaştığını ve boğazın, nükleer konulardaki sorunlar çözülmeden açılmasının ABD'nin elindeki kozu zayıflatabileceğini ifade ettiğini belirtti.
İran'ın dün ABD'ye yeni bir teklif sunarak Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için nükleer müzakerelerin sonraki aşamaya bırakılmasını önerdiği iddia edilmişti. Ancak ABD'nin bu teklife temkinli yaklaştığı yönündeki haberler ve devam eden deniz ablukası, arzı kısıtlayarak fiyatları desteklemeye devam ediyor.
Uzmanlar, düşük stok seviyeleri ve ticari/stratejik rezervlerin yeniden doldurulması ihtiyacının, petrol fiyatlarını gelecek dönemde de destekleyeceğini öngörüyor. Teknik analizlere göre, Brent petrolde 105,9 dolar direnç, 102,26 dolar ise destek bölgesi olarak takip edilebilir.