TÜİK’ten İş ve Aile Yaşamının Uyumu Araştırması: Türkiye’de Bakım Sorumluluğu ve İşgücüne Katılım

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ilişkin "İş ve Aile Yaşamının Uyumu" bültenini yayımladı. Araştırma, 2025 yılı boyunca "Hanehalkı İşgücü Araştırması" ile birlikte, birinci görüşme hanelerinde yer alan 18-74 yaş grubundaki nüfusa uygulandı. Bu çalışma, içerdiği değişkenler ve uygulama yöntemi açısından daha önceki çalışmalardan farklılık gösteriyor.

Avrupa Birliği ülkeleriyle eş zamanlı olarak gerçekleştirilen bu araştırmanın amacı, fertlerin iş gücüne katılımlarını, bakım sorumluluklarını ve bu sorumlulukların iş ve aile yaşamları üzerindeki etkilerini ortaya koymak. Bakım sorumluluğu, aynı hanede veya hane dışında yaşayan ve düzenli olarak ilgilenilen 15 yaşın altındaki çocukları, torunları, 15 ve daha yukarı yaştaki hasta, engelli çocukları, eşleri veya bakıma muhtaç yakınları kapsıyor.

Geçtiğimiz yıl, 18-74 yaş grubundaki 59 milyon 127 bin kişinin %43,1'i bakım sorumluluğu taşıyordu. Bu oran erkeklerde %40,6 iken kadınlarda %45,6 olarak belirlendi. İş gücüne katılma oranı ise genel olarak %58,2 olarak gerçekleşirken, bakım sorumluluğu olanlarda bu oran %60,5, olmayanlarda ise %56,4 oldu. Kadınlarda bakım sorumluluğu olanların iş gücüne katılımı %37,8 iken, olmayanlarda %41,7 olarak kaydedildi. Erkeklerde ise bu oranlar sırasıyla %86 ve %70 olarak belirlendi.

Araştırma sonuçlarına göre, istihdamdaki kişilerin %39'u sadece çocuk bakım sorumluluğu taşırken, sadece torun bakımı sorumluluğu olanların oranı %2,3, sadece yetişkin (15 yaş üstü) bakımı sorumluluğu olanların oranı ise yine %2,3 oldu. Hem çocuk hem de yetişkin bakımı veya hem torun hem de yetişkin bakımı sorumluluğunu birlikte yürütenlerin oranı ise %2,1 olarak hesaplandı.

15 yaş altı çocuk bakım sorumluluğu bulunan ve istihdamda olan kişilerin %14'ü kurumsal bakım merkezlerini, %1,6'sı evde ücretli bakımı, %1,4'ü ise her iki hizmeti birden kullandı. Bu kişilerin %83'ü profesyonel bakım hizmeti almadı. Yetişkin bakım sorumluluğu olan istihdamdaki kişilerin %17'si evde ücretli bakımı, %3,6'sı kurumsal bakım merkezlerini kullanırken, %79,3'ü herhangi bir bakım hizmetinden yararlanmadı.

Bakım sorumluluğu olan istihdamdaki fertlerden çocuk bakım hizmeti kullanmayanların %50,8'i bakımı kendisi veya eşiyle birlikte yürüttü. Bu kişilerin %19,7'si çocukların kendilerine bakabildiğini belirtirken, %17,6'sı profesyonel bakım hizmeti maliyetinin yüksek olduğunu, %5,5'i ise bakımı büyükanne, büyükbaba veya diğer yakınlarıyla yürüttüğünü bildirdi. Yetişkin bakım hizmeti kullanmayanların %72,6'sı ise profesyonel bakım hizmetine ihtiyaç duymadığını belirtti.

Kaynak: TRT Haber