Avrupa’da Jet Yakıtı Krizi: EASA’dan Jet A-1 Yerine Jet A Kullanımına Rehberlik ve AB’den Esneklik Kılavuzu

Avrupa Havacılık Emniyeti Ajansı (EASA), Orta Doğu ve Basra Körfezi'ndeki gelişmelerin Jet A-1 tipi havacılık yakıtı tedarikini etkilemesi üzerine, Avrupa'da Jet A tipi yakıtın kullanımının değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti. EASA'nın yayınladığı bilgi bülteninde, olası yakıt açığını gidermek amacıyla dünyanın farklı bölgelerinden temin edilen Jet A tipi yakıtın kullanımının uygulanabilirliğinin araştırıldığı belirtildi. Bültene göre, Jet A tipi yakıtın güvenli bir şekilde yönetilmesi için rehberlik amaçlanıyor. Kuzey Amerika'da yaygın olarak kullanılan Jet A, Avrupa'ya yapılan uçuşlar da dahil olmak üzere zaten kullanılıyor. Ancak, geleneksel olarak Jet A-1 kullanılan pazarlarda bu yakıtın devreye alınması dikkatli bir yönetim gerektiriyor. Operatörlerin yakıt özelliklerindeki farklılıkların farkında olması gerektiği vurgulanırken, Jet A'nın Jet A-1'e kıyasla daha yüksek bir donma noktasına sahip olduğu hatırlatıldı. Bu durumun, hava yolu şirketleri, havalimanları ve ilgili hizmet sağlayıcılar tarafından yönetilmesi gereken riskler oluşturduğu belirtildi. Öte yandan, Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, krizin havacılık sektörü üzerindeki etkilerini hafifletmek amacıyla mevcut AB kuralları kapsamındaki esneklikleri açıklayan bir kılavuz yayınladı. Orta Doğu'daki çatışmaların devam etmesi halinde ortaya çıkabilecek jet yakıtı kıtlığına karşı hazırlanan kılavuz, yakıt ikmal yükümlülükleri, yakıt ek ücretleri, havaalanı slotları, kamu hizmeti yükümlülükleri ve hava yolu yolcu haklarına ilişkin düzenlemeleri netleştirdi. Kılavuzda, uçuş iptallerinden etkilenen yolcuların hakları korunuyor. Yolcuların bilet ücretinin iadesi, alternatif güzergaha yönlendirme ve son dakika iptallerinde tazminat hakkına sahip olduğu belirtildi. Hava yolu şirketlerinin, iptalin yerel yakıt kıtlığı gibi olağanüstü koşullardan kaynaklandığını kanıtlaması halinde tazminattan muaf tutulabileceği ifade edildi. Ancak AB Komisyonu, yüksek yakıt fiyatlarını tek başına olağanüstü durum olarak değerlendirmeyecek. Ayrıca, kılavuzda şirketlerin nihai bilet fiyatlarını önceden göstermek zorunda olduğu ve yakıt ek ücreti gibi ilave bedellerin geriye dönük uygulanamayacağı vurgulandı. AB Komisyonu, bazı hava yolu hatlarının kapanmasını önlemek için düzenlemeler kapsamında yüzde 90'lık yakıt ikmal zorunluluğuna muafiyet tanıyabilir. Bu gelişmeler, Avrupa havacılık sektörünün, Orta Doğu'daki gelişmelerin yarattığı zorluklara karşı aldığı önlemleri ve yolcuların haklarının korunmasını gösteriyor.