ANKARA – Anayasa Mahkemesi (AYM), Resmi Gazete’de yayımlanan kararıyla, çocuk iadesi davasında önemli bir karar aldı. Mahkeme, çocuğun üstün yararı gözetilmeden verilen iade kararının, Anayasa’nın 20. maddesinde güvence altına alınan “aile hayatına saygı hakkının” ihlali olduğuna hükmetti.
Olay, S.D.N’nin, Almanya vatandaşı M.N. ile 2016’da evlenip ABD’de yaşamaya başlamasıyla gelişti. Çiftin 2017’de bir çocuğu dünyaya geldi. Yaşanan sorunlar nedeniyle anne S.D.N., 2023’te çocuğuyla birlikte Türkiye’ye döndü. Bunun üzerine baba M.N., çocuğun ABD’ye iadesi için Türk makamlarına başvurdu.
Açılan davada anne S.D.N., babanın uyuşturucu madde kullandığını, şiddet eğilimi gösterdiğini ve akciğer kanseri olduğunu iddia ederek iade talebinin reddini istedi. Aile mahkemesi, çocuğun babasıyla görüşmek istemesine rağmen, mutat adresinin bulunduğu ABD’ye iadesine karar verdi. Yerel mahkemenin bu kararına yapılan temyiz itirazı da reddedildi.
Bunun üzerine anne S.D.N., “hak ihlali” iddiasıyla AYM’ye bireysel başvuruda bulundu. Yüksek Mahkeme, yaptığı incelemede, yerel mahkemenin kararının Anayasa’nın 20. maddesindeki “aile hayatına saygı hakkını” ihlal ettiğine karar verdi. Kararda, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için karar örneğinin ilgili mahkemeye gönderilmesine hükmedildi.
AYM kararında, her çocuğun ebeveyni ile doğrudan ve düzenli olarak kişisel ilişki kurma hakkına sahip olduğu vurgulandı. Lahey Sözleşmesi uyarınca çocukların istisnai şartlar bulunmadıkça mutat meskenlerine iadesinin zorunlu olduğuna dikkat çekildi. Ancak, çocuğun psikolojik ve fiziksel zarar riskine sokulması gibi istisnai durumların varlığına işaret edildi.
Kararda, çocuğun üstün yararının, ebeveyn ve çocuk arasındaki aile yaşamının tesisinde dikkate alınması gereken temel unsur olduğu belirtildi. Anneye bağımlılık çağındaki çocukların anneden koparılmasının olumsuz etkilerine dikkat çekildi. Başvuruya konu çocuğun Türkiye’ye uyum sağladığı, babasıyla görüntülü görüşmelerinde ABD’ye gitmek istemediğini söylediği de kaydedildi.
AYM, yerel mahkemenin, anne S.D.N.’nin babanın uyuşturucu kullandığı yönündeki iddialarını değerlendirmeden karar vermesini de eleştirdi. Bu durumun, “aile hayatına saygı hakkının” ihlali anlamına geldiği belirtildi.
Kaynak: TRT Haber
News
