Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü mezunu Doç. Dr. Rengin Özgür Uzilday, uzay biyolojisi alanındaki çalışmalarıyla dikkat çekiyor. Uzilday, bitki moleküler biyolojisi ve bitki fizyolojisi alanındaki uzmanlığıyla, uzay ortamında bitki yetiştiriciliğine yönelik önemli araştırmalar yürütüyor.
Uzilday’ın bilimsel yolculuğu, 2006’da Ege Üniversitesi’nden mezun olmasıyla başladı. Daha sonra Japonya Kumamoto Üniversitesi’nde yüksek lisansını tamamlayan Uzilday, 2010’da doktora çalışmaları için Ege Üniversitesi’ne geri döndü. 2021’de ise Japonya’daki Tohoku Üniversitesi’nde mikro yerçekimi laboratuvarında araştırmacı olarak görev yaptı. Bu süreçte uzay biyolojisine olan ilgisi giderek arttı.
Uzilday, TÜBİTAK’ın uzay biyolojisi çalışmalarına dahil oldu ve eşi Doç. Dr. Barış Uzilday ile birlikte ilk Türk astronot Alper Gezeravcı’nın Uluslararası Uzay İstasyonu’ndaki deneylerinden birinin yürütücüsü olarak görev aldı. “Ekstrem Halofit olan Schrenkiella Parvulanın Tuz Stresine Verdiği Yanıtların Uzay Ortamında Araştırılması” adlı deneyde, tuz stresine maruz bırakılan bitkilerin uzaydaki davranışları incelendi. Bu deney, Uzilday’ın uzay biyolojisi alanındaki çalışmalarının önemli bir parçası oldu.
Uzilday’ın uzay biyolojisi çalışmaları, Türkiye Uzay Ajansı koordinasyonunda devam ediyor. Hastalık ve çevresel strese dayanıklı bitki çeşitleri geliştirme hedefiyle çalışmalar yürüten Uzilday, Çin Ulusal Uzay İdaresi’nin “Shijian-19” uydusuyla uzaya Arabidopsis (fenotu) bitkisi tohumu gönderdi. Bu proje, uzay ortamında bitki yetiştiriciliğinin geleceği için umut vaat ediyor.
Çalışmalarında mikro yerçekimi koşullarında bitki yetiştirme ve dayanıklı türlerin geliştirilmesine odaklandığını belirten Uzilday, Ay ve Mars toprağı benzeri regolit kullanarak bitki yetiştirme projeleri yürüttüğünü ifade etti. Uzay ortamına özgü koşullarda daha dayanıklı bitki türlerini araştıran Uzilday, “Dünyada ekstrem koşullarda yetişen türler acaba uzayda da yetişebilirler mi?” sorusuna cevap arıyor. Bu kapsamda laboratuvar çalışmaları ve denemeler yaptıklarını belirten Uzilday, elde ettikleri verileri tarım biyoteknolojisi alanında çalışan bilim insanlarının kullanımına sunduklarını söyledi. Uzay ıslahı çalışmalarının dünyadaki tarımsal üretime katkı sağladığını vurgulayan Uzilday, uzaya gönderilen tohumlarda doğal mutasyonlar yoluyla daha dayanıklı türler elde edildiğini ve bu sayede daha ucuz maliyetlerle mutant bitkiler geliştirildiğini belirtti.
11 Şubat Uluslararası Bilimde Kadın ve Kız Çocukları Günü dolayısıyla kız öğrencilere mesaj veren Uzilday, “Dünyada keşfedilmeyi bekleyen şeylerin yanında, uzayda da keşfedilmeyi bekleyen çok şey var.” dedi.
**Kaynak:** [TRT Haber](https://www.trthaber.com/haber/bilim-teknoloji/turk-bilim-kadini-deneyleriyle-uzay-biyolojisine-katki-sunuyor-934184.html)
News
