Hazine ve Maliye Bakanlığı, yetkisiz döviz alım satımı yapan iş yerlerine karşı mücadeleyi sıkılaştırıyor. Mevzuat uyarınca döviz alım satımı yetkisi yalnızca bankalar, PTT ve Bakanlıkça lisans verilen döviz bürolarına aitken, kuyumcular, ödeme kuruluşları ve benzeri işletmelerin bu yetkisi bulunmuyor. Bu kapsamda, yetkisiz döviz alım satımı yaptığı tespit edilen iş yerlerine yönelik yaptırımlar artırılıyor.
Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun’da 2018 yılında yapılan düzenlemeler çerçevesinde, yetkisiz döviz alım satımı yapan iş yerlerine iki tür yaptırım uygulanıyor. İlk olarak, Bakanlık bu iş yerlerinin faaliyetlerini geçici veya sürekli olarak durduruyor. İkinci olarak ise, ilgili iş yerleri hakkında cumhuriyet başsavcılıklarına idari para cezası verilmesi için bildirimde bulunuluyor. Bu kapsamda, 2018 yılından bu yana 859 iş yerinin faaliyetleri durduruldu.
Denetimler özellikle ticaret ve turizmin yoğun olduğu bölgelerde yoğunlaşırken, büyük şehirler ve turizm merkezlerindeki illerde yaptırımlar artış gösterdi. Bu dönemde yaklaşık 280 milyon lira idari para cezası için cumhuriyet başsavcılıklarına bildirim yapıldı. Sadece 2024 yılında 147 iş yerinin faaliyeti durdurulurken, yaklaşık 108 milyon lira idari para cezası için işlem başlatıldı. İdari para cezasının alt sınırı 719 bin 30 lira, üst sınırı ise 3 milyon 595 bin 198 lira olarak belirlendi.
Kayıt dışı ekonomiyle mücadele kapsamında, yetkisiz döviz alım satımı faaliyetlerinin önlenmesine yönelik ihbarlar da büyük önem taşıyor. Vatandaşların ihbarlarını kolaylaştırmak amacıyla, CİMER ve diğer kanalların yanı sıra e-Devlet kapısında “Yetkisiz Döviz Alım Satım İhbar Başvurusu” bölümü hizmete sunuldu. Ayrıca, Bakanlık “Yetkisiz Faaliyetle Mücadele Eylem Planı”nı devreye aldı. Bu eylem planı, nüfus yoğunluğu, ticaretin ve turizmin durumu, riskli sektörler, sektörel risk kayıtları ve geçmiş idari yaptırımlar gibi kriterleri göz önünde bulundurarak risk bazlı oluşturuldu.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, kayıt dışı ekonomiyle mücadele kapsamında yetkisiz işletmelerle mücadeleye büyük önem verdiklerini belirtti. Şimşek, Ticaret Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Gelir İdaresi Başkanlığı ve ilgili diğer kurumlarla işbirliği yaparak riskli mükelleflerin tespitine yönelik analizler yapıldığını ifade etti. Denetimlerin büyük şehirlere, ticaretin yoğunlaştığı bölgelere ve riskli sektörlere odaklanacağını belirten Şimşek, denetim planlarının oluşturulmasında saha ve dijital araştırmaların da dikkate alındığını sözlerine ekledi.