Hürmüz Boğazı’nda Kriz: Küresel Enerji Ticareti Risk Altında
Basra Körfezi’ni Umman Denizi’ne bağlayan stratejik Hürmüz Boğazı, dünya deniz ticaretinin kalbi konumunda. 33 kilometre genişliğindeki bu kritik su yolu, küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) akışının hayati bir arteri olarak öne çıkıyor. Ancak, bölgedeki artan gerilimler, bu önemli geçitteki ticareti olumsuz etkiliyor.
ABD Enerji Enformasyon İdaresi’nin (EIA) 2025 verilerine göre, Hürmüz Boğazı’ndan günlük 20 milyonu aşkın varil ham petrol ve petrol ürünü geçiyor. Bu miktar, dünya sıvı petrol tüketiminin yaklaşık %20’sine denk geliyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verileri de küresel petrol ticaretinin beşte birinin bu hat üzerinden gerçekleştiğini doğruluyor. Ayrıca, küresel LNG ticaretinin de yaklaşık %20’si, günde 300 milyon metreküp civarında, bu güzergahı kullanıyor. Özellikle Katar kaynaklı doğalgaz sevkiyatları, Asya pazarlarına buradan ulaşıyor.
Boğazdan geçen petrolün büyük bölümü, Suudi Arabistan, Irak, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, İran ve LNG ihracatında öne çıkan Katar gibi Körfez ülkelerine ait. EIA verilerine göre, Hürmüz’den geçen petrolün %70 ila %80’i Asya ülkelerine gidiyor. Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore gibi büyük ithalatçılar, bu akışa bağımlı durumda. ABD ve Avrupa ülkeleri, Körfez petrolüne geçmişe kıyasla daha az bağımlı olsa da, Boğaz’daki aksamalardan kaynaklanan küresel fiyat artışlarından dolaylı olarak etkileniyor.
İran ile ABD arasındaki müzakerelerin devam ettiği bir dönemde, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları, bölgedeki çatışmaları tırmandırdı. İran, İsrail’in yanı sıra bölgedeki ABD üslerine ve hedeflerine saldırılar düzenledi. Bu gelişmelerin ardından, İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı’ndan ticari gemi geçişlerini fiilen engellemeye başladı. Gemilere yönelik uyarılar ve mesajlar gönderildi. Avrupa Birliği’nin Aspides deniz misyonu yetkilileri, bu mesajların İran Devrim Muhafızları Ordusu’ndan geldiğini doğruladı.
İran tarafı resmi bir kapanma ilan etmese de, İran Silahlı Kuvvetleri, Umman açıklarında bir petrol tankerini vurdu. Küresel deniz trafiğini izleyen MarineTraffic’e göre, Boğazdaki trafik %40-70 oranında azaldı. Bu durum, küresel enerji piyasalarında endişelere yol açıyor ve petrol fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturma potansiyeli taşıyor.
Kaynak: TRT Haber
News
