Ramazan Bayramı’nı yurt dışında, ailelerinden uzakta geçiren on binlerce Türk işçisi, Türkiye ekonomisi için önemli bir rol oynuyor. Türk müteahhitleri, 2025 yılı için yurt dışında 19,7 milyar dolarlık proje üstlenirken, birçok sektörden şirketler de başta Mısır, Romanya ve Türk cumhuriyetleri olmak üzere çeşitli ülkelerde faaliyet gösteriyor. Ancak, yurt dışında çalışan Türk işçilerinin sosyal güvenlik hakları konusunda yeterli bilgiye sahip olmaması, zaman zaman mağduriyetlere yol açabiliyor.
Bu durum, özellikle işçilerin emeklilik, iş kazası durumunda sağlık hizmetlerinden yararlanma gibi konularda sorunlar yaşamasına neden oluyor. Mağduriyetlerin bir kısmı bilgi eksikliğinden kaynaklanırken, bazı durumlarda suistimaller de söz konusu olabiliyor.
Yurt dışında çalışan Türk işçilerinin sosyal güvenlik hakları, çalışılan ülke ile Türkiye arasında sosyal güvenlik anlaşması olup olmamasına göre değişiklik gösteriyor. Sosyal güvenlik anlaşması olmayan ülkelerde çalışan işçiler için işveren, Türkiye’de sadece genel sağlık sigortası (GSS) ile iş kazası ve meslek hastalığı sigortası primi ödüyor. Bu durumda işveren, emeklilik aylığına yönelik malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi ödemiyor.
Anlaşma olmayan ülkelerde çalışan işçiler, isterlerse isteğe bağlı sigorta primi ödeyerek emeklilik hakkı elde edebilirler. Bu sigorta, 4/a (SSK) kapsamında değerlendirilir ve normal isteğe bağlı sigortaya göre daha avantajlı prim oranlarına sahiptir. İşveren GSS primini ödediği için, bu işçilerden ayrıca GSS primi alınmıyor. 2025 yılına kadar %19,5 oranında prim ödeyen işçiler, 2026’dan itibaren %32,5 oranında prime tabi olacaklar.
Türkiye’nin 35 ülke ile sosyal güvenlik anlaşması bulunuyor. Anlaşmalı ülkelerde çalışan işçilerin sigortalılık durumu, anlaşmanın içeriğine göre değişiyor. Bu anlaşmalar, genellikle uzun vadeli (malullük, yaşlılık, ölüm) ve kısa vadeli (iş kazası) sigorta kollarını kapsıyor. Almanya, Makedonya, Lüksemburg, Hollanda, Azerbaycan, Hırvatistan, Belçika, Romanya, Sırbistan, Avusturya, Çekya, Karadağ, Fransa, Bosna-Hersek, İtalya, KKTC, Arnavutluk, Macaristan ve Tunus ile yapılan anlaşmalar ise sağlık sigortasını da kapsıyor.
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), Türkiye’de sigortalı olarak çalışan bir işçinin iş kazası geçirmesi durumunda tüm tedavi giderlerini karşılıyor. Bu nedenle, yurt dışında çalışan işçilerin haklarını bilmeleri ve olası mağduriyetlerin önüne geçmek için bilgilendirilmeleri büyük önem taşıyor.
News
