İran, yükselen enflasyonu kontrol altına almak ve ABD-İsrail savaşı sırasında artan nakit ihtiyacını karşılamak amacıyla rekor değerde yeni bir banknotu piyasaya sürdü. Financial Times’ta yer alan habere göre, 10 milyon riyal değerindeki bu yeni banknot, yaklaşık 7 dolara denk geliyor ve şu anda dolaşımdaki en yüksek değerli banknot olma özelliğini taşıyor.
Banknotların piyasaya sürülmesiyle birlikte, İranlılar elektronik sistemlerin arızalanabileceği endişesiyle ATM’lerde uzun kuyruklar oluşturarak para çekmeye çalıştı. Yeni banknotun ön yüzünde 9. yüzyıldan kalma Cami-i Kebir’in, arka yüzünde ise 2500 yıllık Bam Kalesi’nin tasvirleri yer alıyor. Bu hamle, Şubat ayı başında piyasaya sürülen 5 milyon riyallik banknotu geride bırakarak, nakit erişimini kolaylaştırmayı hedefliyor.
İran Merkez Bankası, yasa tasarısının ‘halkın nakite erişimini sağlamak’ amacıyla sunulduğunu belirtirken, banka kartları, mobil ve internet bankacılığı gibi elektronik sistemlerin finansal işlemler için ana platformlar olarak hizmet vermeye devam edeceğini vurguladı. Ancak savaşın başlamasıyla birlikte, hükümetin nakit akışı güvencelerine rağmen, bankalar para çekmek isteyen müşterilerine sınırlı miktarda nakit sağlamak zorunda kalıyor.
Ekonomik göstergeler de oldukça dikkat çekici. ABD doları karşısında rekor düşük seviyelere gerileyen riyal, Cuma günü itibarıyla bir miktar toparlanma gösterdi. Ancak İran İstatistik Kurumu’na göre, 19 Şubat’ta sona eren ayda yıllık enflasyon yüzde 47,5 olarak gerçekleşti. Bu durum, hükümeti para politikalarını yeniden değerlendirmeye itiyor.
Kasım ayında çıkarılan bir yasa ile İran, riyalden dört sıfır atarak para birimini basitleştirmeyi ve para basma maliyetini düşürmeyi hedefliyor. Yeni 10 milyon riyallik banknotta, eski riyal değerine işaret eden dört sıfır silik bir şekilde görünürken, 1000 rakamı ise kalın harflerle basılmış. Bu tasarımın, geçiş sürecini kolaylaştırmak amacıyla uygulandığı belirtiliyor. İran’da son yıllarda basılan banknotlar genellikle tarihi anıtları tasvir ederken, daha eski banknotlarda Ayetullah Humeyni’nin resmi de yer alıyor. Bu gelişmeler, İran ekonomisinin içinden geçtiği zorlu süreci ve çözüm arayışlarını gözler önüne seriyor.
News
