Enerji Kapanması Mı Geliyor? IEA’dan Gelen Acil Çağrı ve Krizin Boyutları
Son günlerde sosyal medyada dolaşan ‘enerji kapanması’ iddiaları, Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) enerji krizine yönelik acil önlem çağrısıyla alevlendi. Peki, bu söylemlerin kaynağı ne ve gerçekten böyle bir ihtimal var mı?
İddiaların temelini, IEA’nın enerji kriziyle mücadele için açıkladığı önlemler oluşturuyor. Bu önlemlerin bazıları, ‘eve kapanma’ dönemini çağrıştırdığı gerekçesiyle tartışmalara yol açtı. Dünya petrol trafiğinin yaklaşık %20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatın durma noktasına gelmesi, ham petrol fiyatlarını varil başına 100 doların üzerine taşıdı.
IEA, Ortadoğu’daki askeri çatışmaların eşi benzeri görülmemiş bir küresel enerji krizini tetiklediği uyarısında bulundu. Bu durum, Avrupa’da akaryakıt fiyatlarının rekor seviyelere ulaşmasına neden oldu. Savaşın başlangıcından bu yana brent petrolün varil fiyatı %49 arttı. IEA, stratejik rezervlerden piyasaya 400 milyon varil petrol süreceğini açıkladı; ancak bunun yeterli olmayabileceği de belirtildi.
IEA Başkanı Fatih Birol, Pazartesi günü Canberra’da yaptığı konuşmada, İran’a yönelik Amerikan ve İsrail bombardımanlarının ve stratejik Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasının enerji piyasalarındaki sorunların boyutunun, dünya liderleri tarafından başlangıçta yeterince anlaşılmadığını söyledi. Birol, bölgedeki en az 40 enerji tesisinin ciddi veya çok ciddi şekilde hasar gördüğünü belirtti ve çatışmanın sona ermesinin bile enerji arzını hemen eski haline getirmeyeceğini vurguladı.
Birol, 1973 ve 1979 yıllarındaki iki krizde her gün yaklaşık 5 milyon varil petrolün kaybedildiğini hatırlattı. Rusya’nın 2022’deki Ukrayna işgali ise uluslararası piyasalardan yaklaşık 75 milyar metreküp (bcm) doğalgazı kaldırmıştı. Ancak 28 Şubat’ta Tahran’daki rejime yönelik bombalı saldırılarla başlayan mevcut kriz, halihazırda günde 11 milyon varil petrol ve yaklaşık 140 milyar metreküp doğalgaz kaybına yol açtı. Birol, bu krizin boyutunu, ‘iki petrol krizi ve bir doğalgaz krizinin bir araya gelmesi’ şeklinde özetledi.
Birol, acil durum petrol arzının serbest bırakılması konusunda dünya liderleriyle istişarelerde bulunduğunu ve ilk hamlenin toplam stokların yalnızca %20’sini kapsadığını belirtti. Bu durum, enerji piyasalarındaki belirsizliğin ve endişelerin devam etmesine neden oluyor. Kaynak: Habertürk
News
