Haaretz gazetesinde yayımlanan bir analiz, İran’la yaşanan savaşın ardından Orta Doğu’da yeni bir bölgesel düzenin şekillendiğini ve Türkiye’nin etkisinin arttığını öne sürüyor. Hayfa Üniversitesi Orta Doğu ve İslam Araştırmaları Bölümü’nden Elad Giladi’nin kaleminden çıkan analiz, savaşın bölge ülkelerinin güvenlik stratejilerinde köklü değişikliklere yol açtığını belirtiyor. Özellikle Körfez ülkelerinin, ABD’ye olan güvenlik bağımlılıklarını azaltma ve alternatif ittifak arayışlarına yöneldiği vurgulanıyor.
Analizde, Türkiye’nin bu yeni bölgesel düzenin şekillenmesinde kilit bir rol oynadığına dikkat çekiliyor. Ankara’nın son dönemde Suudi Arabistan, Mısır ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile ilişkilerini stratejik bir boyuta taşıdığına işaret ediliyor. 19 Mart’ta Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır ve Pakistan dışişleri bakanlarının katılımıyla gerçekleşen dörtlü zirve, bu yeni arayışların en somut örneği olarak değerlendiriliyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın, “Bölge ülkeleri kendi sorunlarını çözmezse dış güçler kendi çıkarlarını dayatır.” şeklindeki yaklaşımının, Riyad ve diğer Körfez başkentlerinde karşılık bulduğu belirtiliyor.
Analizde, Türkiye’nin gelişmiş savunma sanayisinin Körfez ülkeleri için ABD’ye alternatif bir “güvenlik çeşitlendirmesi” sunduğu vurgulanıyor. Körfez ülkelerinin, ABD ile ilişkilerini tamamen koparmak niyetinde olmamakla birlikte, Washington’u “tek güvenlik garantörü” olarak değil, bir “partner” olarak konumlandırmak istedikleri ifade ediliyor. Bu durum, Türkiye’nin bölgedeki etkisini artırırken, ABD’nin rolünü yeniden tanımlama ihtiyacı doğuruyor.
Savaşın, yalnızca İsrail ile İran arasındaki caydırıcılık dengesini etkilemekle kalmayıp, aynı zamanda Körfez ülkelerinin ABD’ye olan güvenlik bağımlılıklarını kademeli olarak sonlandırarak, içeriden inşa edilen bir bölgesel düzenin imkanlarını aradığı bir dönüm noktası olarak değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor. Körfez ülkelerinin misillemeler nedeniyle İran’a ilişkin İsrail ile benzer kaygılar taşıdığı ancak Tel Aviv ile siyasi olarak aynı blokta görünmekten kaçındıkları ifade ediliyor. Bu durumun, Türkiye’nin merkezinde olduğu yeni bölgesel yapıda İsrail’in “dışarıda kalmasına” neden olabileceği yorumu yapılıyor. Analiz, TRT Haber tarafından da aktarılmıştır.
News
