Türkiye, Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz’de yaşanabilecek olası kapanma senaryolarına karşı stratejik adımlar atıyor. Ankara, bu kapsamda karayolu üzerinden yeni ticaret hatları oluşturarak “Güney Aksı” olarak tanımladığı ulaşım ağını güçlendiriyor. Habertürk’te yer alan habere göre, özellikle Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz’de aynı anda sıkıntı yaşanması durumunda Umman ve Yemen’e ulaşımı sağlayacak hazırlıklar tamamlandı. Bu kapsamda, Ürdün ile imzalanan transit geçiş ve uluslararası yük taşıma belgesi rejimi bugün hayata geçiriliyor. Ulaştırma Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Suriye-Türkiye-Ürdün ulaştırma bakanlarının katılacağı imza töreni için bugün Amman’a gidecek.
Bu hattın devreye alınmasıyla birlikte, doğudan ve güney aksından gelen ticari yükler, Ürdün-Suriye-Türkiye hattını kullanarak kesintisiz bir şekilde Avrupa’ya ulaşabilecek. Suriye savaşı nedeniyle sekteye uğrayan güney bağlantısı, bu yeni düzenlemeyle yeniden canlandırılıyor. Uzak Doğu, Güney Asya ve Doğu Afrika’dan gelen yüklerin Avrupa’ya taşınmasını hedefleyen Kalkınma Yolu Projesi de Türkiye’nin bu alandaki önemli adımlarından biri olarak öne çıkıyor. Proje kapsamında, Irak’ın Basra Körfezi’ndeki Fav Limanı üzerinden gelen yüklerin demir ve kara yolu ile Türkiye üzerinden Avrupa ve Orta Asya’ya ulaştırılması planlanıyor.
22 Nisan 2024’te Bağdat’ta imzalanan mutabakatla Türkiye ve Irak bu projeyi resmileştirirken, daha sonra Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar’ın da dahil olmasıyla çok taraflı bir ulaştırma koridoru oluşturuldu. Dört ülke arasında kurulan Bakanlar Konseyi mekanizması ile süreç kurumsal bir çerçeveye oturtuldu. Türkiye, sadece Basra hattıyla sınırlı kalmayarak, güneyde alternatif güzergâhları da çeşitlendiriyor. 24 Kasım 2025’te Londra’da imzalanan Türkiye-Umman mutabakatı ile karayolu, demiryolu, limanlar, dijital altyapı ve veri merkezleri dahil geniş bir işbirliği ağı kurulması hedefleniyor.
Bu hat, özellikle Basra Körfezi veya Kızıldeniz’de yaşanabilecek krizlerde Türkiye’ye doğrudan Hint Okyanusu’na erişim imkânı sağlayacak stratejik bir alternatif olarak değerlendiriliyor. Bugün Ürdün’ün başkenti Umman’da imzalanacak anlaşma ile Türkiye-Suriye-Ürdün mutabakatı bölgesel bağlantısallığı güçlendirmeyi amaçlıyor. Bu sayede Türkiye’nin Suriye üzerinden Arap Yarımadası’na erişimi sağlanacak, Akabe Körfezi üzerinden Kızıldeniz’e çıkış mümkün olacak ve Süveyş Kanalı’na alternatif bir ticaret yolu oluşturulacak. Bu güzergah, özellikle Süveyş’te yaşanabilecek kazalar veya blokajlarda kritik bir “acil lojistik hattı” olarak öne çıkıyor. Türkiye’nin Orta Koridor girişimi ile Çin ve Orta Asya ile bağlantısı güçlendirilirken, yeni Güney Aksı bu stratejiyi tamamlayıcı bir rol üstleniyor.
News
