DTÖ: Kısıtlayıcı önlem stoku 5,4 trilyon dolara çıktı

Bulutlu gökyüzü altında bir konteyner limanında kırmızı-beyaz rıhtım vinçleri ve rıhtım boyunca dizili renkli konteynerler — Temsili görsel · Geni · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons (lisans)
Dünya Ticaret Örgütü'nün (DTÖ) 17 Kasım 2026'da yayımladığı ticaret izleme raporuna göre, 2009'dan bu yana alınıp 30 Haziran 2026 itibarıyla yürürlükte kalan ithalata yönelik kısıtlayıcı ve kolaylaştırıcı olmayan önlemler 5,4 trilyon dolarlık ticareti, yani dünya ithalatının yüzde 21,3'ünü kapsıyor. İhracata yönelik benzer önlemlerin stoku 1,5 trilyon dolara ulaşarak dünya ihracatının yüzde 6,3'ünü kapsadı. DTÖ, iki rakamın da izlemenin başladığı günden bu yana kaydedilen en yüksek düzey olduğunu bildirdi.
Rapora göre DTÖ üyeleri ve gözlemcileri 2025'te 1.229 yeni ticaret ve ticaretle ilgili önlem aldı; 2026'nın yalnız ilk yarısında bunlara 1.048 önlem daha eklendi. Kurum, artışın en büyük ticaret ekonomileriyle sınırlı kalmadığını, üyelerin geneline yayıldığını belirtti.
Aynı dönemde ticareti kolaylaştıran önlemler de belirgin biçimde hızlandı. Üyeler 2026'nın ilk yarısında 466 kolaylaştırıcı önlem aldı; bu sayı 2025'in tamamındaki 391'i geçti. Yeni ithalat kolaylaştırıcı önlemler dünya ithalatının tahminen 1,3 trilyon dolarlık kısmını (yüzde 5,2), ihracat kolaylaştırıcı önlemler ise rekor düzeyde 570 milyar dolarlık kısmını (yüzde 2,3) kapsadı. DTÖ, bu artışın büyük bölümünün Hürmüz Boğazı'ndaki durumla bağlantılı ticaret aksaklıklarına karşı alınan geçici önlemlerden kaynaklandığını açıkladı.
Kısıtlayıcı ve kolaylaştırıcı olmayan yeni önlemlerin sayısı ise ilk yarıda 333'e ulaşarak 2025'in tamamındaki 300'ü aştı. Bu önlemlerin ithalat tarafı 2,0 trilyon dolarla dünya ithalatının yüzde 8,0'ini, ihracat tarafı 794 milyar dolarla dünya ihracatının yüzde 3,2'sini kapsadı. Ticari korunma tarafında 2026'nın ilk yarısında 218 yeni soruşturma başlatılırken yalnız 31 önlem sona erdirildi; anti-damping en sık kullanılan araç olmayı sürdürdü.
DTÖ Genel Direktörü Ngozi Okonjo-Iweala, incelenen sektörlerin çoğunda yeni ithalat kolaylaştırıcı önlemlerin kısıtlayıcı önlemlerden daha büyük bir ithalat payını kapsadığını, istisnaların elektrikli araçlar ile fotovoltaik hücreler olduğunu söyledi. Okonjo-Iweala, “Yeni ticaret kısıtlamalarında ölçülü davranmak ve açık, öngörülebilir, şeffaf ticarete bağlı kalmak ekonomik büyümeyi desteklemek için şart olacak” dedi.
DTÖ'nün “Uluslararası Ticaret Ortamındaki Gelişmelere Genel Bakış” başlıklı izleme raporları, kurum kuralları gereği 2009'dan bu yana yayımlanıyor ve Ticaret Politikası İnceleme Organı'nın çalışmalarına destek amacı taşıyor. Kurum aynı bültende, 8 Ekim'de yayımladığı görünüm raporunda 2026 için mal ticareti hacmi büyüme tahminini Mart'taki yüzde 1,9'dan yüzde 3,9'a yükselttiğini hatırlattı.
Kaynak: Dünya Ticaret Örgütü basın bülteni (17 Kasım 2026) — wto.org
Google'da tercih edilen kaynağınız yapın
İlgili resmî veriler
- Cari işlemler dengesi →
Aylık cari işlemler ve mal dengesi, son 12 ay toplamı · Kaynak: TCMB EVDS
Kalıcı adres: https://ticarethaber.com/2026/11/17/dis-ticaret/dto-kisitlayici-onlem-stoku-5-4-trilyon-dolara-cikti.html



