Şahıs şirketi nasıl kurulur? Vergi, sicil ve Bağ-Kur

Yüksek pencerelerden ışık alan boş amfi — Temsili görsel, yapay zekâ ile üretildi
Günlük dilde "şahıs şirketi" denen işletme hukuken bir şirket değil, gerçek kişi işletmesi. Türk Ticaret Kanunu'na göre bir ticari işletmeyi kendi adına işleten kişi tacir sayılıyor; kazancı tacir niteliği kazandırmayan ve sermayesiyle birlikte bedenî çalışmasına dayanan kişi ise 5362 sayılı Kanun'a göre esnaf ve sanatkâr. Bu rehber kuruluş adımlarını resmî kaynaklara göre sıralıyor.
1. Vergi dairesine işe başlama bildirimi
Vergi Usul Kanunu'na göre gerçek kişiler işe başlamayı, işe başlama tarihinden itibaren 10 gün içinde bildirmek zorunda. Bildirim kendiniz, avukat ya da mali müşavir aracılığıyla yapılabiliyor. Gelir İdaresi'nin 2026 tarihli broşürüne göre bildirim Dijital Vergi Dairesi üzerinden, vergi dairesine giderek ya da posta ile yapılabiliyor; e-Devlet'te de "İşe Başlama Bildirim Talebi" hizmeti bulunuyor.
İşyeri açmak, işyeri açılmasa bile ticaret siciline ya da meslek kuruluşuna kaydolmak işe başlama sayılıyor. İşletme hesabı ve basit usul mükellefleri, işe başlama bildirimini izleyen 7. iş gününün sonuna kadar Defter Beyan Sistemi'ne de başvurmak zorunda; bu adım sık unutuluyor.
2. Ticaret sicili ya da esnaf sicili
Tacir, işletmesini açıldığı günden itibaren 15 gün içinde ticaret siciline tescil ve ilan ettiriyor. Esnaf ise çalışmaya başladığı tarihten itibaren 30 gün içinde esnaf ve sanatkâr siciline tescil ettiriyor; sicile kayıt olmadan meslek odasına kayıt yapılamıyor. Esnaf sicil işlemleri Ticaret Bakanlığı'nın ESBİS sistemiyle yürütülüyor ve süreç e-Devlet'ten takip edilebiliyor.
3. Bağ-Kur kendiliğinden başlar
5510 sayılı Kanun'a göre bağımsız çalışanların (4/b, eski adıyla Bağ-Kur) sigortalılığı, gelir vergisi mükellefiyetinin başladığı tarihte başlıyor; vergiden muaf olanlarda başlangıç esnaf siciline kayıt tarihi. Bildirimi vergi dairesi ve esnaf sicil müdürlüğü SGK'ya yapıyor; kişinin ayrıca giriş bildirgesi vermesi gerekmiyor. Sigortalılık mükellefiyetle başladığı için prim yükümlülüğü de o tarihten itibaren doğuyor.
Basit usul (2026)
Basit usulden yararlanmak için işte fiilen çalışmak, başka bir işten gerçek usulde gelir vergisine tabi olmamak ve yıllık kira bedelinin büyükşehirlerde 99.000 TL'yi, diğer yerlerde 60.000 TL'yi aşmaması gerekiyor. İş hacmi sınırları 2026 için şöyle:
- Alım-satım işlerinde yıllık alışlar 1.200.000 TL ya da satışlar 1.900.000 TL
- Diğer işlerde yıllık hasılat 600.000 TL
- İki iş birlikte yapılıyorsa toplam 1.200.000 TL
Şartlardan birini kaybeden mükellef ertesi yıldan itibaren gerçek usule geçiyor; bazı meslekler ve iller için Cumhurbaşkanı gerçek usulü zorunlu kılabiliyor. Tutarlar her yıl yeniden belirleniyor.
Limited şirketle farkı
Gerçek kişi işletmesinde işletme sahibi borçlardan bütün malvarlığıyla sorumlu; limited şirkette ise ortak kural olarak yalnız taahhüt ettiği sermayeden sorumlu. Limited şirket kuruluşu için ayrı rehberimize bakabilirsiniz.
Bu rehber 19 Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmıştır ve bilgilendirme amaçlıdır. Kendi durumunuz için iş sözleşmenize, toplu iş sözleşmenize ve gerekirse bir uzmana başvurun.
Kaynaklar
Google'da tercih edilen kaynağınız yapın
Kalıcı adres: https://ticarethaber.com/2026/11/19/egitim/sahis-sirketi-nasil-kurulur-vergi-sicil-ve-bag-kur.html


