Nobel Ödüllü Ekonomistten Savaş Uyarısı: İran Çatışması Küresel Ekonomi İçin Büyük Risk Taşıyor
Nobel ödüllü ekonomist Paul Krugman, İran ile yaşanan olası bir savaşın küresel ekonomi için ciddi riskler barındırdığı konusunda uyarıda bulundu. Habertürk’te yer alan habere göre, Krugman, çatışmanın uzaması halinde petrol arzında büyük bir kesinti yaşanabileceğini belirterek, özellikle Hürmüz Boğazı’nın önemine dikkat çekti.
Dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin bu boğazdan geçtiğini vurgulayan Krugman, buradaki bir kesintinin küresel enerji piyasalarında büyük bir arz şokuna yol açabileceğini söyledi. Krugman, böyle bir senaryonun 1970’lerde yaşanan petrol krizlerinden bile daha büyük bir arz şoku yaratabileceğini belirterek, bunun dünya enerji arzı açısından “devasa bir kesinti” anlamına geleceğini ifade etti.
Petrol piyasalarında yaşanabilecek yeni bir kriz, sık sık 1970’lerdeki petrol şoklarıyla karşılaştırılıyor. 1973 yılında Arap petrol üreticilerinin uyguladığı ambargo sonrası petrol fiyatları kısa sürede yaklaşık 3 dolardan 12 dolara çıkarak dört katına yükseldi. Bu artış, başta ABD ve Avrupa olmak üzere birçok ekonomide yüksek enflasyon ve düşük büyümenin aynı anda yaşandığı stagflasyon dönemini tetikledi. İkinci büyük petrol şoku ise 1979’da İran Devrimi sonrasında yaşandı. Bu dönemde petrol fiyatları varil başına yaklaşık 13 dolardan 35–40 dolar seviyesine kadar yükseldi ve küresel enerji maliyetleri yeniden sıçradı. Bu iki şok, dünya ekonomisinde resesyonlara, çift haneli enflasyona ve enerji piyasalarında uzun süreli dalgalanmalara yol açmıştı.
Krugman, günümüz ekonomisinin 1970’lere kıyasla petrol bağımlılığının daha düşük olduğuna dikkat çekiyor. Küresel ekonominin üretim başına kullandığı petrol miktarının son yarım yüzyılda önemli ölçüde azaldığını belirten Krugman’a göre bu durum olası bir fiyat şokunun ekonomik etkisini kısmen sınırlayabilir. Ancak ekonomist, buna rağmen büyük bir arz kesintisinin küresel büyüme, enflasyon ve finansal piyasalar üzerinde ciddi baskı yaratabileceği uyarısında bulunuyor.
Bu arada dün 93 dolara kadar gerileyen Brent petrolün varil fiyatı, Körfez ülkelerine düzenlenen saldırıların ardından bu sabah yeniden 100 doları gördü. Bu durum, piyasaların jeopolitik risklere karşı ne kadar hassas olduğunu bir kez daha gösteriyor.
Kaynak: Habertürk
News
