Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ), Küresel Ticaret Görünümü ve İstatistikler Raporu’nu güncelleyerek, Orta Doğu’daki artan gerilimin küresel ticaret üzerindeki olası etkilerine dikkat çekti. Raporda, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla tırmanan gerginliğin, enerji fiyatlarını yüksek seviyelerde tutması halinde küresel ticaretin beklenenden daha sert bir darbe alabileceği uyarısı yapıldı.
Raporda, çatışmaların sürmesi durumunda yükselen enerji maliyetlerinin gıda arzı ve hizmet ticareti üzerinde ek yük oluşturacağına işaret edildi. Özellikle seyahat ve taşımacılık sektörlerindeki aksamaların ticaret hacmini daraltabileceği belirtildi. Yapay zeka destekli ürünlerin etkisiyle kaydedilen güçlü büyümenin ardından, 2026’da yavaşlama eğiliminin beklendiği aktarıldı.
DTÖ ekonomistleri, ham petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) fiyatlarının 2026 boyunca yüksek seyretmesi halinde, küresel mal ticareti büyüme tahmininden 0,5 puan eksilerek artış oranının yüzde 1,4’e kadar gerileyebileceğini öngördü. Bu senaryoda, Orta Doğu’daki çatışmaların ticaret büyümesini daha da aşağı çekebileceği, seyahat ve taşımacılıktaki aksamalar nedeniyle gıda arzı ve hizmet ticareti üzerinde baskı oluşturabileceği vurgulandı.
DTÖ Genel Direktörü Ngozi Okonjo-Iweala, Orta Doğu’daki krizin temel gıda güvenliğini ve tüketici maliyetlerini tehdit ettiğini belirterek, “Enerji fiyatlarındaki sürekli artışlar gıda güvenliği, tüketiciler ve işletmeler üzerindeki maliyet baskıları aracılığıyla küresel ticaret risklerini tırmandırabilir.” dedi. Okonjo-Iweala, üye ülkelere öngörülebilir politikalar izleyerek dünya genelindeki ekonomik yükü hafifletme çağrısında bulundu.
Raporda, Orta Doğu’daki çatışmanın lojistik boyutuna da dikkat çekildi. Hürmüz Boğazı’ndaki aksamaların küresel tarım için kritik olan gübre sevkiyatını vurduğu kaydedildi. Dünya gübre ihracatının üçte birinin bu bölgeden geçtiği hatırlatılırken, Hindistan, Tayland ve Brezilya gibi büyük tarım üreticilerinin ciddi ithalat riskleriyle karşı karşıya olduğu ifade edildi.
Yapay zeka odaklı ürünlerin etkisiyle 2025’te yüzde 4,6 büyüyen küresel mal ticaretinin, normalleşme süreci ve jeopolitik risklerin etkisiyle 2026’da baz senaryoda yüzde 1,9’a gerilemesi bekleniyor. Ancak Orta Doğu’daki krizin derinleşmesi durumunda bu rakamın daha da aşağı çekilebileceği belirtiliyor. Hizmet ticaretindeki büyümenin ise yüksek kalması öngörülüyor.
Kaynak: TRT Haber
News
