Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası’nın (EBRD) son Bölgesel Ekonomik Güncellemesi, Ortadoğu’daki çatışmanın küresel ekonomi üzerindeki potansiyel etkilerine dikkat çekti. Basra Körfezi’ndeki üretim ve taşımacılık hatlarındaki aksaklıklar nedeniyle enerji fiyatlarının yükseldiği belirtilirken, bu durumun küresel ekonomik büyümeyi ve enflasyonu olumsuz etkileyebileceği vurgulandı.
EBRD raporuna göre, petrol fiyatlarının uzun süre varil başına 100 doların üzerinde seyretmesi ve tedarik zincirlerindeki aksaklıkların devam etmesi halinde, küresel ekonomik büyüme en az yüzde 0,4 puan azalabilirken, enflasyon yüzde 1,5 puanın üzerinde artabilir. Bu senaryoda, EBRD’nin faaliyet gösterdiği bölgelerdeki ekonomik büyüme de aşağı yönlü revize edilebilir.
Raporda, gerilimin etkilerinin sadece enerji piyasalarıyla sınırlı kalmayacağı, aynı zamanda tarımsal girdiler ve sanayi tedarik zincirlerini de etkileyeceği belirtiliyor. Özellikle Hürmüz Boğazı’ndan geçen küresel gübre ham maddesi ticaretinin aksaması, gıda fiyatlarında artış riskini beraberinde getiriyor. Alüminyum, kükürt, helyum, petrokimyasallar ve plastikler gibi kritik girdilerdeki aksaklıklar da küresel enflasyonist baskıları artırabilir.
EBRD’nin faaliyet gösterdiği bölgelerdeki birçok ekonomi için önemli olan Körfez İşbirliği Konseyi (GCC) ile ticaretin aksaması, özellikle Hürmüz Boğazı üzerinden ihracata bağımlı olan Irak gibi ülkeleri zor durumda bırakabilir. Ancak, bu ülkelerde buğday gibi temel emtialara ilişkin mevcut stoklar belirli bir tampon sağlıyor. Öte yandan, Ortadoğu’da turizme bağımlı ekonomilerde ziyaretçi sayılarının düşmesi beklenirken, gerilim ülke ekonomilerinde finansal koşulların sıkılaşmasına yol açıyor. Şu ana kadar yönetilebilir düzeyde kalan sermaye çıkışlarının, küresel finansal koşulların daha da bozulması halinde hızlanabileceği uyarısı yapılıyor.
EBRD Başekonomisti Beata Javorcik, yaptığı değerlendirmede, Ortadoğu’daki gerilimin, jeopolitik şokların enerji piyasaları, tedarik zincirleri ve finansal koşullar üzerinden ne kadar hızlı yayılabildiğini gösterdiğini belirtti. Javorcik, enerji fiyatlarındaki artışın, Avrupa imalat sektörü için zaten zorlu olan bir dönemde gerçekleştiğini ve çatışmanın daha geniş etkilerinin, Orta Avrupa’da yüksek savunma harcamaları ve güney ile doğu Akdeniz ile Sahra altı Afrika’da yüksek borç servis maliyetleri nedeniyle zorlanan kamu maliyelerini daha da olumsuz etkileyebileceğini ifade etti.
EBRD’nin faaliyet gösterdiği 40’tan fazla ülke arasında Türkiye, Mısır, Irak, Kenya, Lübnan, Ürdün, Moldova, Moğolistan, Senegal, Tunus, Ukrayna, Azerbaycan, Yunanistan ve Nijerya gibi ülkeler bulunuyor. EBRD’ye göre, ekonomilerin dış ticaret hadlerindeki şokları ne ölçüde dengeleyebileceği, mali ve dış tamponlarının gücüne bağlı olacak.
Kaynak: Habertürk
News
