Yapay zeka teknolojilerinin yükselişiyle birlikte, veri merkezlerinin artan enerji ve su tüketimi çevresel sürdürülebilirliği tehdit ediyor. Başkent Üniversitesi Sürdürülebilir Çevre Uygulama ve Araştırma Merkezi (BÜÇEM) Müdürü Prof. Dr. Nazmiye Erdoğan, yapay zeka veri merkezlerinin çevresel etkilerine dikkat çekerek, gelecekte daha sürdürülebilir çözümlerin hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı.
AA muhabirine konuşan Prof. Dr. Erdoğan, büyük dil modellerinin barındırıldığı veri merkezlerinin, kırsal bölgelerdeki içme suyu ve yeraltı su kaynaklarından su temin ettiğini belirtti. Erdoğan, 2030’da yapay zeka veri merkezlerindeki enerji tüketiminin 945 milyar kilovatsaate ulaşmasının beklendiğini ifade ederek, bu durumun acil önlemler alınmasını gerektirdiğini söyledi. Özellikle büyük dil modellerinin eğitimi sırasında yüksek miktarda enerji ve su harcandığına dikkat çeken Erdoğan, veri merkezlerindeki su bazlı soğutma sistemlerinin su tüketimini artırdığını vurguladı. “1 kilovatsaat harcama için 1,8-2 litre su harcaması yapılıyor” şeklinde konuştu.
Erdoğan, Hollanda ve Almanya gibi bazı ülkelerde veri merkezlerinin yerel su kaynaklarını kullanmasının, vatandaşlardan tepki aldığını hatırlatarak, yapay zeka kullanımının su kaynakları ve enerji tüketimi açısından zararlarının irdelenmesi gerektiğini belirtti. Veri merkezlerinden çıkan suların dere yataklarına bırakılmasının, su altı yaşamına ve ekolojik yapıya zarar verdiğini de sözlerine ekledi.
Prof. Dr. Erdoğan, çevresel etkilere yönelik eleştirilerin, yapay zeka şirketlerini daha fazla sorumluluk almaya iteceğini ve daha az su tüketen güneş enerjisi gibi yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelmeye teşvik edeceğini ifade etti. Şirketlerin enerji tüketim miktarlarını kamuoyuyla paylaşması ve sürdürülebilirlik ilkelerine uygun bir yapay zeka kullanım çerçevesi oluşturması gerektiğini savunan Erdoğan, “Sistemleri daha bilinçli kullanmamız gerekiyor. Daha bilinçli şekilde kullanarak bu yükleri azaltabiliriz” dedi.
Hacettepe Üniversitesi Çevre Mühendisliği Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selim Sanin ise bazı veri merkezlerindeki soğutma sistemlerinin kapalı devre çalıştığını ve bu sayede suyun tekrar kullanıldığını belirterek, yapay zeka donanımlarının çevre dostu şekilde tasarlanması gerektiğini vurguladı. Sanin, daha az soğutma gerektiren sistemlere yönelmenin ve yenilikçi teknolojilerin kullanıma alınmasının önemine dikkat çekti. (Kaynak: Habertürk)
News
