Filistin’de, İsrail’in geniş Filistin topraklarına el koyması ve bu karara karşı yükselen protestoların onlarca Filistinlinin ölümü ve yaralanmasıyla sonuçlanmasıyla başlayan ‘Toprak Günü’nün üzerinden tam yarım asır geçti. 1976’da yaşanan bu olaylar, İsrail ile Filistin arasındaki çatışmanın temelini oluşturan toprak meselesinde Filistinlilerin direnişinin sembolü haline geldi. Bu yıl, ‘Toprak Günü’nün 50. yıl dönümü, dünyanın dört bir yanındaki Filistinliler tarafından anılıyor.
Resmi istatistikler, İsrail’in 2025 yılında Filistinlilere ait yaklaşık 6 bin dönüm araziye el koyduğunu ve Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin saldırılarının arttığını gösteriyor. Bu yılki anma törenleri, Filistin toprakları üzerindeki baskının arttığı ve uluslararası kamuoyunun ABD/İsrail-İran gerilimiyle meşgul olduğu bir dönemde gerçekleşiyor.
1975’te Tel Aviv hükümeti, ‘Celile’nin Geliştirilmesi’ projesi kapsamında Batı Şeria’nın güneyindeki Celile bölgesini ‘Yahudileştirme’ planını duyurdu. Bu plan, Filistinlilere ait topraklarda yerleşim birimleri kurmayı hedefliyordu. Aynı yılın 29 Şubat’ında İsrail hükümeti, Sahnin, Arraba, Deyr Hanna ve Arab Savaid beldelerinde 21 bin dönüm araziye el koyma kararı aldı. Bu karar, Filistinliler arasında büyük tepkiye yol açtı.
Tartışmaların tırmanması üzerine, İsrail makamları 29 Mart akşamı el konulacak beldelerde sokağa çıkma yasağı ilan etti ve her türlü protestoyu ‘yasa dışı’ ilan etti. Buna karşılık, Filistin Topraklarını Savunma Komitesi 30 Mart’ta genel grev çağrısı yaptı. Deyr Hanna ve Arraba başta olmak üzere birçok beldede gösteriler düzenlendi. İsrail polisi, eylemlere sert müdahalede bulunarak gösterileri bastırmaya çalıştı. Bu müdahaleler, protestoların daha da büyümesine neden oldu. İsrail polisinin göstericilere ateş açması sonucu 6 kişi hayatını kaybetti, binlerce kişi yaralandı. Bu olay, İsrail polisi ile İsrail vatandaşı olan Filistinliler arasındaki ilk kitlesel çatışma olarak tarihe geçti.
Olayların yaşandığı dönemde Deyr Hanna beldesinde yaşayanların yaklaşık %20’si Hristiyan, geri kalanı ise Müslüman’dı. Tel Aviv hükümeti, olayla ilgili soruşturma komisyonu kurmayı reddetti ve o günden bu yana Filistin topraklarına el koyma ve yerleşim politikasına devam etti. Filistin Merkez İstatistik Bürosu’nun verilerine göre, İsrail 2025 yılı boyunca 5 bin 571 dönümden fazla Filistin toprağına el koydu. Ayrıca, yaklaşık 2 bin 609 dönüm için ‘el koyma’, 1731 dönüm için ‘kamulaştırma’ ve 1231 dönüm için ‘devlet arazisi ilanı’ olmak üzere toplam 100’e yakın idari karar aldı.
News
