ABD’de sosyal medya devleri, genç kullanıcıları bilinçli olarak bağımlılığa sürükledikleri iddiasıyla tarihi bir davada yargılanıyor. Los Angeles Yüksek Mahkemesi’nde görülen dava, sosyal medya platformlarının gençlerin ruh sağlığı üzerindeki etkilerine dair önemli soruları gündeme getiriyor. Açılış konuşmalarında taraflar arasındaki suçlamalar oldukça sertti.
Dava, 20 yaşındaki ve kimliği K.G.M. olarak gizlenen bir kadın tarafından açıldı. Davacı, Meta Platforms’a ait Instagram, YouTube ve diğer platformların “dikkat çekmeye ve bağımlılık oluşturmaya yönelik tasarlandığını” öne sürüyor. Davacı tarafın avukatı Mark Lanier, şirketleri kumarhanelerde kullanılan tekniklere benzer yöntemlerle genç kullanıcıları platformda tutmakla suçladı. Lanier, “Bu şirketler çocukların beyinlerini bağımlı hale getirmek için tasarlanmış makineler kurdu ve bunu bilerek yaptılar” ifadelerini kullandı. Avukat, platformların riskler konusunda yeterli uyarıda bulunmadığını ve sosyal medya kullanımının müvekkilinin depresyonunu ağırlaştırdığını ve intihar düşüncelerini tetiklediğini ileri sürdü.
Dava, başlangıçta TikTok ve Snap Inc.’i de kapsıyordu ancak bu iki şirket dava öncesinde uzlaşmaya gitti. Mahkemeye sunulan 2015 tarihli bir e-postada, Mark Zuckerberg’in Meta platformlarında geçirilen sürenin yüzde 12 artırılmasını istediği iddia edildi. Davacı taraf, bu mesajın şirketlerin kullanıcıları daha uzun süre çevrim içi tutmayı stratejik bir hedef haline getirdiğinin göstergesi olduğunu savundu. YouTube’un çatı şirketi Alphabet Inc.’e yönelik olarak ise genç kullanıcı kitlesinin reklam gelirleri açısından özellikle değerli görüldüğü ve bu nedenle hedeflendiği öne sürüldü.
Meta’nın avukatı Paul Schmidt ise davacı K.G.M.’nin ruh sağlığı sorunlarının tek başına Instagram kullanımına bağlanamayacağını savundu. Schmidt, genç kadının aile içi sorunlar, ihmal, zorbalık ve erken yaşta terapi geçmişi gibi çok sayıda risk faktörü bulunduğunu dile getirdi. Savunma, platformun belirleyici bir etken olup olmadığının sorgulanması gerektiğini vurguladı.
Yaklaşık altı hafta sürmesi beklenen dava kapsamında uzmanlar, aileler ve şirket yöneticileri tanık olarak dinlenecek. Mark Zuckerberg’in de ifade vermesi bekleniyor. Davanın sonucu, ABD genelinde açılmış ya da açılması planlanan binlerce benzer dava için emsal oluşturabilir. Sosyal medya platformlarının “tasarım gereği zararlı” olup olmadığına ilişkin verilecek karar, sektörün geleceğini doğrudan etkileyebilecek nitelikte görülüyor. Bu dava, sosyal medya platformlarının genç kullanıcılar üzerindeki etkilerine dair önemli bir dönüm noktası olabilir.
Kaynak: TRT Haber
News
