Uluslararası toplum, 12 Şubat Çocuk Askerlerin Kullanılmasına Karşı Uluslararası Gün kapsamında, silahlı çatışmalarda çocukların maruz kaldığı korkunç durumu bir kez daha gündemine aldı. Birleşmiş Milletler (BM) verileri, çocukların savaş bölgelerindeki istismarının sadece bireysel mağduriyetlerle sınırlı kalmayıp, toplumların geleceğini tehdit eden küresel bir sorun olduğunu gözler önüne seriyor.
BM Genel Sekreterliğinin Silahlı Çatışmalarda Çocuklar Özel Temsilciliği tarafından hazırlanan ve 23 Aralık 2025’te yayımlanan rapor, 2024 yılında çocuklara yönelik ağır ihlallerin bir önceki yıla göre %25 artarak rekor seviyeye ulaştığını ortaya koyuyor. Bu artış, ayrım gözetmeyen saldırılar, ateşkes ihlalleri ve barış anlaşmalarının uygulanmaması gibi faktörlerle daha da derinleşen insani krizlerin bir sonucu.
BM’nin tanımına göre, silahlı bir güç veya grupla ilişkilendirilen çocuklar, sadece doğrudan çatışmalara katılmakla kalmıyor, aynı zamanda aşçılık, mesaj taşıyıcılığı, casusluk ve cinsel istismar gibi çeşitli şekillerde de kullanılıyor. 2024’te 7 bin 402 çocuk, devlet güçleri ve devlet dışı silahlı aktörler tarafından doğrudan çatışmalarda kullanıldı. Bu çocukların çoğu, kaçırılma, yaralanma ve cinsel şiddet gibi birden fazla ağır ihlale maruz kaldı.
Raporda, çocukların maruz kaldığı şiddetin boyutları da gözler önüne seriliyor. Silahlı gruplarla ilişkilendirilen çocuklar, tanık, doğrudan mağdur veya zorla eyleme sürüklenen bireyler olarak yoğun şiddete maruz kalıyor. Birçoğu, yaşam boyu sürecek yaralanmalar ve psikolojik etkilerle baş başa kalıyor. Özellikle cinsel şiddet, çatışmalarda bilinçli ve sistematik bir savaş yöntemi olarak kullanılıyor. 2024’te çocuklara yönelik tecavüz ve diğer cinsel şiddet türlerinde %35’lik bir artış kaydedildi. Bu tür eylemlerin, toplumu sindirme, nüfusu yerinden etme ve kontrol sağlama amacı taşıdığı belirtiliyor.
Çocukların sivil yaşama yeniden kazandırılması, uzun soluklu ve çok boyutlu destek gerektiriyor. Bu süreçte, çocukların fiziksel ve psikolojik sağlığının iyileştirilmesi, eğitim ve sosyal hayata adaptasyonlarının sağlanması büyük önem taşıyor. Uluslararası insancıl hukuk ve Çocuk Hakları Sözleşmesi, çocukların çatışma ortamlarında korunmasını açıkça hükme bağlarken, sahada yaşananlar bu hukuki çerçeve ile fiili durum arasındaki derin uçurumu gözler önüne sermeye devam ediyor. )
News
