Türkiye, kayıt dışı istihdamla mücadelede önemli adımlar atmış olsa da, bu alanda kat edilmesi gereken uzun bir yol bulunuyor. Habertürk’ün haberine göre, 1990 yılında %55,6 olan kayıt dışı istihdam oranı, 2025’te %24,6’ya kadar geriledi. Bu olumlu gelişmeye rağmen, milyonlarca çalışanın sosyal güvenceden yoksun olması ve devletin vergi gelirlerinden mahrum kalması, sorunun ciddiyetini koruyor.
Tarım dışı sektörlerdeki kayıt dışı istihdam, 1990’da %25 iken, 2005’te %35,3’e yükselmiş, ardından düşüşe geçerek 2025’te %15,9 seviyesine indi. Ancak, Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, 2025’in son çeyreğinde 8 milyon 37 bin kişilik kayıt dışı istihdamın 4 milyon 492 bini tarım dışı sektörlerde yer alıyor. Bu durum, kayıt dışı istihdamın hala önemli bir sorun olduğunu gösteriyor.
Kayıt dışı istihdamın en büyük mağdurları, sosyal güvenceden yoksun kalan çalışanlar oluyor. Emeklilik haklarından mahrum kalma veya düşük emekli maaşı alma riski taşıyan bu kişiler, aynı zamanda işsizlik ve sağlık gibi konularda da güvencesiz kalıyorlar. Öte yandan, kayıtlı çalışan işverenler de haksız rekabet nedeniyle mağdur oluyor. Vergi ve prim ödemelerini düzenli yapan işverenler, bu yükümlülükleri yerine getirmeyenlerle rekabet etmekte zorlanıyorlar.
Kayıt dışı istihdamın devlet hazinesine ve Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) etkisi de büyük. Haberde belirtildiği gibi, tarım dışı sektörlerdeki kayıt dışı çalışanların asgari ücretle kayıt altına alınması durumunda, SGK’nın 2026’da aylık 54,5 milyar TL, yıllık ise 654,3 milyar TL ilave prim geliri elde etmesi mümkün olacaktı. Bu durum, kayıt dışı istihdamın kamu gelirlerini önemli ölçüde azalttığını gösteriyor.
2025’te özel sektörde çalışanların SGK’ya bildirilen ortalama kazancı 48.194,40 TL iken, bu rakamın 2026’da asgari ücretin 1,85 katı olan 61.105,50 TL’ye ulaşması bekleniyor. Bu veriler, kayıt dışı istihdamın hem çalışanlar hem de devlet için yarattığı olumsuz etkileri gözler önüne seriyor. Kayıt dışı istihdamla mücadele, Türkiye ekonomisi ve sosyal refahı için kritik önem taşımaya devam ediyor.
News
