Yapay Zeka Yatırımları Patlıyor, Enerji Tüketimi Katlanıyor
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından hazırlanan “Enerji ve Yapay Zeka Üzerine Temel Sorular” raporu, yapay zeka (YZ) alanındaki hızlı gelişmelerin enerji tüketimi üzerindeki etkilerini mercek altına alıyor. Rapora göre, YZ yatırımları bu yıl %75 artış gösterecek. Teknoloji devlerinin sermaye harcamaları, küresel petrol ve doğal gaz üretimine yapılan yatırımları geride bırakmış durumda. Bu durum, enerji piyasaları için önemli bir dönüşümün habercisi.
Raporda dikkat çekilen bir diğer önemli nokta ise veri merkezi projelerindeki artış. Birçok bölgede yeni veri merkezi projeleri hızla artarken, tüm projelerin hayata geçirilmesinin beklenmediği belirtiliyor. IEA’nın uydu tabanlı izleme verileri, özellikle YZ odaklı veri merkezlerinin kapasitesinin son 18 ayda üç katından fazla arttığını gösteriyor. Bu hızlı büyüme, YZ’nın yeteneklerindeki gelişmelerle doğrudan ilişkili.
YZ’nın Enerji Verimliliği ve Tüketim Farklılıkları
Raporda, YZ’nın enerji verimliliğinin son yıllarda önemli ölçüde iyileştiği vurgulanıyor. Yazılım ve donanım alanındaki gelişmeler sayesinde, bir YZ görevi başına düşen enerji tüketimi her yıl azalıyor. Basit metin tabanlı YZ sorgularının, aynı süre boyunca çalışan bir televizyona kıyasla daha az elektrik tükettiği belirtiliyor. IEA’ya göre, tüm geleneksel internet aramalarının basit YZ sorgularıyla yapılması halinde yıllık elektrik tüketimi 4 teravatsaatin altında kalacak.
Ancak, daha karmaşık YZ uygulamaları, enerji tüketimi açısından farklı bir tablo çiziyor. Video üretimi, akıl yürütme ve otonom görevler gibi uygulamalar, basit metin işlemlerine kıyasla sorgu başına yüzlerce hatta binlerce kat daha fazla enerji tüketebiliyor. Bu durum, YZ’nın enerji talebini belirleyen temel unsurların verimlilik artışı, kullanımın yaygınlaşması ve daha enerji yoğun uygulamaların gelişimi olduğunu gösteriyor.
Veri Merkezlerinin Artan Elektrik Tüketimi
IEA raporuna göre, veri merkezlerinin elektrik tüketimi geçen yıl 485 teravatsaat seviyesinde gerçekleşti. Bu tüketimin 2030 yılına kadar yaklaşık iki katına çıkarak 950 teravatsaate ulaşması bekleniyor. Bu artış, küresel elektrik talebinin yaklaşık %3’üne karşılık gelecek. Özellikle YZ odaklı veri merkezlerinin elektrik tüketiminin bu dönemde üç kat artarak toplam tüketim içindeki payını hızla yükseltmesi öngörülüyor.
Raporda ayrıca, enerji ekipmanları ve çip üretimindeki darboğazların giderilmesi ile YZ’nın enerji yoğun kullanım alanlarının yaygınlaşmasının, 2030 sonrasında daha yüksek talep artışına yol açabileceği ifade ediliyor. Bu durum, enerji politikalarının ve yatırımlarının YZ’nın enerji etkilerini dikkate alarak şekillendirilmesi gerektiğini gösteriyor.
Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgiye göre, Antalya’da düzenlenecek bakanlar düzeyindeki Gazze toplantısı, bölgedeki kritik gelişmeleri ele almak üzere önemli bir platform olacak. Toplantıya, 23 Eylül 2025’te New York’ta Birleşmiş Milletler (BM) Yüksek Düzeyli Haftası kapsamında ABD Başkanı Donald Trump ile gerçekleştirilen görüşmede yer alan ve “Barış Kurulu” üyesi olan ülkelerin katılımıyla gerçekleşecek. Bu kapsamda Birleşik Arap Emirlikleri, Endonezya, Katar, Mısır, Pakistan, Suudi Arabistan ve Ürdün toplantıda temsil edilecek.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın toplantıda yapacağı konuşmada, Filistin meselesinin uluslararası toplumun gündeminde tutulmasının hayati önemine dikkat çekmesi bekleniyor. Bakan Fidan’ın, Gazze’deki ateşkesin kalıcı hale getirilmesi, Gazze’nin doğrudan Filistinliler tarafından yönetilmesinin sağlanması ve bölgenin güvenliğini temin edecek düzenlemelerin ivedilikle hayata geçirilmesi gerektiği yönündeki görüşlerini vurgulayacağı öğrenildi.
Toplantıda öne çıkacak diğer kritik başlıklar arasında, Gazze’de yıkılan altyapının onarılması için imar çalışmalarının derhal başlatılması, bölgedeki gerginliği azaltmak amacıyla barış planının ikinci aşamasına geçilmesi önerisi yer alıyor. Ayrıca, İsrail’in birinci aşamadaki yükümlülüklerini yerine getirmeyerek süreci akamete uğratma çabalarına ve Batı Şeria’daki “apartheid” rejimini derinleştiren uygulamalarına dikkat çekilecek. Mescid-i Aksa dahil kutsal mekanların tarihi statüsünü aşındırmaya yönelik hukuksuz adımların kabul edilemez olduğu vurgulanacak.
Bakan Fidan’ın, toplantı kapsamında, İsrail’in iki devletli çözümü baltalama girişimlerine karşı uluslararası toplumun kararlı bir duruş sergilemesi gerektiğini yinelemesi öngörülüyor. Toplantıda sadece Gazze değil, geniş ölçekli bölgesel güvenlik konuları da ele alınacak. Bu çerçevede ABD-İran arasındaki süreç, savaşın sonlandırılmasına yönelik girişimler ve İsrail’in Lübnan’daki işgali dahil olmak üzere bölgedeki son durum hakkında stratejik istişarelerde bulunulması planlanıyor.
Toplantı, bölgedeki gelişmelerin değerlendirilmesi ve Filistin meselesine çözüm bulunması için önemli bir fırsat sunuyor. Katılımcı ülkelerin, bölgedeki barış ve istikrarın sağlanması için ortak bir vizyon oluşturması bekleniyor.
Sigortalı çalışmaya başlamadan önceki askerlik sürelerini borçlananların sigorta başlangıcının öne çekilmesi konusunda yaşanan adaletsizlik devam ediyor. Bu haktan SSK ve BAĞ-KUR’lular ile 5510 Sayılı Kanuna tabi çalışanlar yararlanırken, 5434 Sayılı Kanuna tabi memurlar ise bu imkandan mahrum bırakılıyor.
Habertürk’te yer alan habere göre, Ombudsman’ın konuyla ilgili tavsiye kararlarına rağmen Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) bu konuda bir değişiklik yapmadı. SGK, SSK ve BAĞ-KUR’luların sigorta başlangıç tarihlerinin öne çekilmesine dair yasal düzenlemeler olduğunu, ancak 5434 Sayılı Kanunda böyle bir düzenleme bulunmadığını savunuyor. Bu durum, özellikle Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinden yararlanmak isteyen memurlar için büyük bir engel teşkil ediyor.
Ekim 2008’den sonra 5510 Sayılı Kanun kapsamında memuriyete başlayan 4/c statüsündeki çalışanların sigorta başlangıç tarihini öne çekebildiği göz önüne alındığında, bu durumdaki çelişki daha da belirginleşiyor. 5434 Sayılı Kanuna tabi memurlar, askerlik veya diğer hizmet borçlanmalarıyla sigorta başlangıçlarını öne çekemediği için EYT’den yararlanamıyor. Bu da, emeklilik için gerekli prim gün sayısını tamamlamalarına rağmen, yaş şartını beklemek zorunda kalmalarına neden oluyor.
SGK’nın Ombudsman tavsiyelerine uyması halinde, memurların askerlik borçlanmasıyla sigorta başlangıçları öne çekilecek ve EYT’den yararlanarak emekli olmaları mümkün olacaktı. Ancak, SGK’nın bu konudaki tutumu değişmedi. Bu durum, memurların emeklilik süreçlerini olumsuz etkilemeye devam ediyor.
Birden fazla statüde hizmeti bulunan memurların emekli ikramiyesi alabilmeleri için, memuriyetlerinin 1475 Sayılı İş Kanunu’nda belirtilen kıdem tazminatına hak kazanma şartlarına uygun olarak sona ermesi gerekiyor. 8 Eylül 1999 tarihinden önce sigortalı çalışmaya başlayan işçilerin kendi istekleriyle işten ayrıldıklarında kıdem tazminatı alabilmeleri için en az 15 yıl sigortalılık süresini doldurmuş olmaları gerekiyor.
Eski ABD Başkanı Donald Trump, Arizona eyaletinin Phoenix kentinde düzenlenen “Turning Point USA” etkinliğinde gündeme dair önemli açıklamalarda bulundu. Konuşmasında İran, Küba, enerji politikaları ve uluslararası ilişkilere dair değerlendirmelerde bulunan Trump, özellikle İran ile ilgili tutumunu yineledi.
İran gündemine ilişkin konuşan Trump, ülkeye uygulanan ablukanın sona ermesi için İran’la bir anlaşma yapılması gerektiğini savundu. Görüşmelerin ilerlediğini ve birçok konuda mutabık kalındığını belirten Trump, zenginleştirilmiş uranyumun ABD’ye getirilmesi konusuna da değindi. Ancak, anlaşmanın detayları ve ne zaman sonuçlanacağı hakkında net bir bilgi vermedi.
Hürmüz Boğazı konusunda NATO’ya yönelik eleştirilerini de dile getiren Trump, NATO yetkililerinin yardım teklif ettiğini ancak kendisinin bu teklifi reddettiğini söyledi. Trump, “Onlara 2 ay önce yardımlarını kabul edeceğimi ancak artık istemediğimi söyledim. Çünkü onlara ihtiyacımız olduğunda hiçbir işe yaramadılar.” ifadelerini kullandı.
İsrail ile Lübnan arasındaki geçici ateşkesi “benzeri görülmemiş” olarak nitelendiren Trump, Lübnan’ı yeniden inşa etme vaadinde bulundu. “Lübnan’ı yeniden büyük yapacağız. Onlar uzun süredir kötü şartlarda yaşayan iyi insanlar. Umarım Hizbullah ile ilgili durum bir an önce düzelir.” diyen Trump, ateşkesin İran’la yapılan görüşmelerle bir bağlantısı olmadığını vurguladı.
Trump, konuşmasında ABD’nin Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’yu 3 Ocak’ta askeri müdahaleyle alıkoyduğunu anımsatarak, Küba’ya yönelik önemli mesajlar verdi. “Çok yakında, bu büyük güç sayesinde 70 yıldır beklenen gün gelecek. Buna, ‘Küba için Yeni Bir Şafak’ deniyor.” ifadelerini kullanan Trump, Küba’da değişim beklentisini dile getirdi.
Enerji politikalarına da değinen Trump, ABD’nin kendi kaynaklarını kullanması gerektiğini savundu. “Enerji kaynaklarımızı kısıtlamak ve kendimizi bizden nefret edenlerin insafına bırakmak yerine, kendi kaynaklarımızı devreye sokuyoruz.” diyen Trump, ABD’nin Rusya ve Suudi Arabistan’ın toplamından daha fazla petrole sahip olduğunu ve bu sayının yakın zamanda iki katına çıkacağını iddia etti. Bu açıklamalar, Trump’ın dış politika ve enerji alanındaki yaklaşımının önemli ipuçlarını taşıyor.
Şampiyonluk mücadelesi veren lider Galatasaray, Trendyol Süper Lig’in 30. haftasında deplasmanda Natura Dünyası Gençlerbirliği ile kritik bir maça çıkıyor. Eryaman Stadı’nda oynanacak mücadele bu akşam saat 20.00’de başlayacak ve hakem Batuhan Kolak düdük çalacak.
Sarı-kırmızılı ekip, geride kalan 29 maçta 21 galibiyet, 5 beraberlik ve 3 yenilgi alarak 68 puan topladı. Maç eksiğiyle en yakın rakibi Fenerbahçe’nin 1 puan önünde liderlik koltuğunda oturan Galatasaray, bu deplasmandan galibiyetle ayrılması halinde rakibiyle arasındaki puan farkını 4’e çıkaracak. Bu önemli avantajı korumak isteyen Cimbom, zorlu Gençlerbirliği deplasmanından 3 puanla dönmeyi hedefliyor.
Başkent temsilcisi Gençlerbirliği ise 29 maç sonunda 6 galibiyet, 7 beraberlik ve 16 yenilgi ile 25 puan topladı ve küme düşme hattının 2 puan üzerinde, 15. sırada yer alıyor. Kırmızı-siyahlılar, ligde kalma mücadelesi verirken, Galatasaray karşısında sürpriz bir sonuç arayacak.
İki takım arasındaki rekabet, bu maçla birlikte Süper Lig’de 100. kez sahne olacak. Geride kalan 99 maçta Galatasaray 56 galibiyet elde ederken, Gençlerbirliği 22 kez galip geldi. 21 maç ise beraberlikle sonuçlandı. Galatasaray’ın 175 golüne, Gençlerbirliği 103 golle karşılık verdi.
Son dönemde Galatasaray’ın Gençlerbirliği’ne karşı üstünlüğü dikkat çekiyor. Sarı-kırmızılılar, Süper Lig’de oynanan son 4 maçı da kazandı. Bu maçlarda 14 gol atan Galatasaray, kalesinde sadece 2 gol gördü. Ancak, milli maç arasından sonra istenilen sonuçları alamayan Galatasaray, Trabzonspor’a deplasmanda yenilirken, Göztepe’yi yendi ve Kocaelispor ile berabere kaldı. Bu süreçte 5 puan kaybeden Cimbom, zirve yarışında avantaj kaybetti.
Galatasaray cephesinde sevindirici bir gelişme yaşanıyor. Nijeryalı golcü Victor Osimhen, Gençlerbirliği maçıyla birlikte sahalara dönüyor. UEFA Şampiyonlar Ligi’ndeki Liverpool maçında kolu kırılan ve ameliyat olan Osimhen, kolundaki özel koruyucu aparat ile sahada yer alacak.
Bu önemli karşılaşma, futbolseverler tarafından büyük bir heyecanla bekleniyor. Galatasaray’ın şampiyonluk yolunda kritik bir viraj olarak görülen bu deplasman mücadelesi, futbolseverlere unutulmaz anlar yaşatacak gibi duruyor. Maçın sonucu, şampiyonluk yarışındaki dengeleri önemli ölçüde etkileyebilir.
News
