Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi (AYBÜ) Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi ve SETA Uluslararası Hukuk Uzmanı Prof. Dr. Yücel Acer, Hürmüz Boğazı’nın uluslararası hukuk bağlamındaki statüsünü ve küresel ticaret üzerindeki etkilerini değerlendirdi. Prof. Dr. Acer’in analizleri, uluslararası boğazların ve deniz yollarının, küresel ticaretin ve özellikle enerji güvenliğinin kritik unsurları olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.
Son yarım yüzyılda devletlerin karşılıklı ekonomik bağımlılıkları artarken, uluslararası ticari taşımacılığın büyük bir kısmı denizler üzerinden gerçekleşiyor. Türk boğazları (Çanakkale ve İstanbul), Babülmendep, Hürmüz, Singapur, Malaka gibi boğazlar ve Panama ve Süveyş gibi deniz kanalları, bu taşımacılıkta hayati öneme sahip. Deniz taşımacılığının önemi, Rusya-Ukrayna savaşı sırasında Karadeniz’in gemi trafiğine kapanması ve gıda arzı sorunlarına yol açmasıyla bir kez daha görüldü. Türkiye’nin arabuluculuğu ile oluşturulan gıda koridoru, bu krizin hafifletilmesinde önemli rol oynadı.
Hürmüz Boğazı, Irak, Kuveyt, Katar ve Bahreyn gibi ülkelerin dünyaya açılan tek deniz yolu olmasının yanı sıra, İran, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) için petrol ihracatında da kritik bir öneme sahip. 2024 ve 2025 verilerine göre Hürmüz Boğazı’ndan geçen sevkiyatlar, küresel deniz yoluyla petrol ticaretinin dörtte birinden fazlasını ve küresel petrol ile petrol ürünleri tüketiminin yaklaşık beşte birini oluşturuyor. Ayrıca, küresel sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin yaklaşık beşte biri de yine bu boğazdan geçiyor. Bu durum, Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin durması halinde küresel enerji fiyatlarının yükselmesine, nakliye maliyetlerinin artmasına ve tedarik zincirlerinde gecikmelere neden olabileceğini gösteriyor.
Hürmüz Boğazı, küresel konteyner ticareti için de kilit bir rol oynuyor. Bölgedeki Cebel Ali ve Hor Fakkan gibi limanlar, küresel ağlarda aktarma merkezi olarak hizmet veriyor. Prof. Dr. Acer’in çalışması, Hürmüz Boğazı’nın jeopolitik önemini ve uluslararası hukuk kurallarının bu stratejik bölgedeki ticareti nasıl etkilediğini anlamak açısından önemli bir kaynak sunuyor.
Kaynak: TRT Haber
News
