Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol, Atlantic Council tarafından düzenlenen bir etkinlikte, küresel enerji piyasalarındaki son gelişmeleri değerlendirdi. Ortadoğu’daki çatışmaların yol açtığı Hürmüz Boğazı’nın kapanma riski ve enerji akışındaki olası kesintilere dikkat çeken Birol, bu durumu “tarihteki en büyük enerji güvenliği tehdidi” olarak nitelendirdi.
Birol, mevcut durumu geçmişteki enerji krizleriyle karşılaştırarak, 1973 ve 1979’daki petrol krizlerinde yaşanan günlük 5 milyon varillik arz kaybına işaret etti. Bu krizlerin birçok ülkede resesyona, yüksek enflasyona ve gelişmekte olan ülkelerde borç sorunlarına yol açtığını hatırlattı. Ancak, şu anki arz kaybının 13 milyon varile ulaştığını belirterek, mevcut durumun geçmiş krizlerden daha ciddi olduğuna vurgu yaptı.
Enerji altyapılarında meydana gelen hasara da dikkat çeken Birol, “yarın her şey normale dönse ve sorunlar çözülse bile toparlanma zaman alacak,” dedi. Petrol fiyatlarındaki yükselişin, “sorunun ciddiyetini yansıtmadığını” belirten Birol, piyasa algısı ile sahadaki gerçekler arasında bir “kopukluk” olduğunu ifade etti. Ancak, bu kopukluğun yakında ortadan kalkacağını ve bunun küresel ekonomi için hassas bir durum olduğuna dikkat çekti.
IEA üye ülkelerinin mart ayında 400 milyon varille tarihin en yüksek miktarda stratejik petrol rezervini piyasaya sürme kararına değinen Birol, bu adımın hem miktarı hem de uygulama hızı açısından rekor niteliği taşıdığını belirtti.
Enerji altyapısındaki hasarın boyutuna da değinen Birol, petrol sahaları, gaz sahaları, rafineriler ve terminaller dahil olmak üzere 80’den fazla tesisin zarar gördüğünü, bunların üçte birinden fazlasının ağır ve çok ağır hasarlı olduğunu aktardı. Hasarın onarım sürecinin ülkeden ülkeye değişeceğini ve mali gücü olmayan ülkelerde bu sürecin daha da uzayabileceğini ifade etti. Birol, analizlerin kriz öncesi seviyelere dönüşün 2 yıla kadar sürebileceğini gösterdiğini dile getirdi.
News
