Uluslararası Doğayı Koruma Birliği (IUCN), Antarktika’nın ikonik türleri imparator penguen ve Antarktika kürklü fokunun koruma statüsünü ‘nesli tehlikede’ olarak güncelledi. Bu endişe verici gelişme, iklim değişikliğinin vahşi yaşam üzerindeki yıkıcı etkilerini bir kez daha gözler önüne seriyor. Haberde, Güney Deniz Fili’nin de statüsünün ‘hassas’ olarak değiştirildiği belirtiliyor.
IUCN verilerine göre, imparator penguenin koruma statüsü ‘neredeyse tehlike altında’ kategorisinden ‘nesli tehlikede’ kategorisine yükseltildi. Bu, türün hayatta kalması için acil önlemler alınması gerektiği anlamına geliyor. Benzer şekilde, Antarktika kürklü fokunun durumu da ‘en az endişe duyulan’ kategorisinden ‘nesli tehlikede’ kategorisine yükseltildi. Güney deniz fili ise ‘neredeyse tehlike altında’ kategorisinden ‘hassas’ kategorisine çıkarıldı.
İmparator penguenlerin yaşam döngüsü, deniz buzuna doğrudan bağlı. Kıyıya bağlı sabit deniz buzları üzerinde üreyen penguenler, yavrularını büyütmek ve tüy değişimi dönemlerini geçirmek için bu buza ihtiyaç duyuyor. Ancak iklim değişikliği nedeniyle deniz buzunun erken erimesi, yavruların henüz suya dayanıklı tüyleri gelişmeden denize düşerek yaşamını yitirmesine neden oluyor. Bu durum, imparator penguen popülasyonunu olumsuz etkiliyor. 2009-2018 yılları arasında penguen popülasyonunda yaklaşık %10’luk bir azalma gözlemlendi. Mevcut eğilimlerin devam etmesi halinde, türün sayısının 2080’lere kadar yarı yarıya düşebileceği öngörülüyor.
Antarktika kürklü fokları da benzer bir tehlike altında. Türün popülasyonu, 1999’da 2 milyondan fazlayken, 2025’te yaklaşık 944 bine gerileyerek %50’den fazla azaldı. Bu düşüşün temel nedeni, okyanus sıcaklıklarının artması ve deniz buzunun azalmasıyla fokların besin kaynağı olan krillerin daha derin sulara çekilmesi. Bu durum, fokların besine erişimini zorlaştırarak hayatta kalma oranlarını düşürüyor. Güney Georgia’daki kril kıtlığı, yavruların ilk yılındaki hayatta kalma oranını önemli ölçüde düşürerek üreme popülasyonunun yaşlanmasına yol açıyor.
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Zooloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Mustafa Sözen, yapılan son değerlendirmelerin bilimsel verilerin bir sonucu olduğunu belirtti. Sözen, türlerin statü değişiminin temel nedeninin iklim değişikliği olduğunu vurgulayarak, ‘Hem geçmiş üç jenerasyonda yaşanan kayıplar hem de gelecek dönemlere ilişkin öngörüler, bu türlerin popülasyonlarının ciddi biçimde azaldığını ve azalmaya devam edeceğini açıkça ortaya koyuyor.’ dedi. İmparator penguenlerin yaşam döngüsünün deniz buzuna bağlı olduğuna dikkat çeken Sözen, buzların erken erimesi durumunda tüm koloninin yok olabileceğini ifade etti. Antarktika’nın bu sembol türlerinin korunması için acil ve kapsamlı önlemlerin alınması gerekiyor.
News
