Orta Doğu ve küresel enerji piyasaları, ABD ile İran arasında 22 Nisan’da sona erecek geçici ateşkes öncesinde en hareketli günlerini yaşıyor. TRT Haber’de yer alan habere göre, Hürmüz Boğazı’nda yaşanan karşılıklı restleşmeler, ABD’nin bir İran kargo gemisine müdahalesi ve İran’ın boğazı kapatmasıyla tırmanışa geçti.
ABD Başkanı Donald Trump, Umman Körfezi’nde İran bayraklı “Touska” adlı kargo gemisine müdahale edildiğini duyurdu. Trump, USS Spruance destroyerinin uyarılarını dikkate almayan geminin makine dairesinde delik açılarak durdurulduğunu ve geminin kontrolünün deniz piyadelerine geçtiğini belirtti. Bu durum, İran tarafından “ateşkes ihlali” olarak değerlendirildi.
Tahran yönetimi, Hürmüz Boğazı’ndaki kontrolü “savaş dönemi” statüsüne geri getirdiğini ilan etti. Bu gelişme, boğazın statüsünde yaşanan radikal değişimleri de beraberinde getirdi. Trump’ın 17 Nisan’da “İran Boğazı’nı bir daha asla kapatmayacağını” ve geçişlerin serbest olacağını açıklamasının ardından, İran’dan misilleme geldi. İran Silahlı Kuvvetleri, ABD’nin deniz ablukasına devam ettiğini savunarak Hürmüz Boğazı’nı sivil trafiğe kapattı.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf’ın “Biz geçemiyorsak başkası da geçemez” çıkışının ardından, İran Silahlı Kuvvetleri boğazı sivil geçişlere kapattı. MarineTraffic verilerine göre, Katar’dan gelen LNG tankerleri ve konteyner gemileri rotalarını değiştirdi. İran Devrim Muhafızları, gemilere demirleme yerlerinden ayrılmama uyarısı yaparken, boğaza yaklaşan her geminin hedef alınacağını bildirdi.
Askeri gerilime rağmen, Pakistan’ın arabuluculuğunda diplomasi kanalı açık tutuluyor. Pakistanlı kaynaklar, iki heyetin de İslamabad’daki ikinci tur görüşmelere katılacağını teyit etti. Trump, İran’ın nükleer programını durdurmayı ve zenginleştirilmiş uranyumu ülkeden çıkarmayı kabul ettiğini iddia etse de, İran’ın dondurulmuş 20 milyar dolarlık fonunun serbest bırakılması konusunda henüz bir uzlaşı sağlanamadı.
Ateşkesin bitimine iki gün kala, sürecin uzatılıp uzatılmayacağı belirsizliğini koruyor. Trump, ateşkesin uzatılması konusunda net bir ifade kullanmazken, “Anlaşma olmazsa savaş devam eder. Ancak bir anlaşma yapmaya çok yakınız” dedi.
News
