23 Nisan, Türkiye Cumhuriyeti’nin en önemli bayramlarından biri olarak kutlanmaktadır. Ancak bu anlamlı günün tarihçesi, sadece bir bayram olmanın ötesinde, Türk milletinin egemenlik mücadelesinin ve çocuklara verilen değerin bir yansımasıdır.
23 Nisan’ın Milli Bayram olarak kabul edilmesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin (TBMM) açılışından tam bir yıl sonra, 23 Nisan 1921’de gerçekleşti. Bu karar, yeni kurulan devletin ilk bayramını ilan ediyordu. İki maddeden oluşan kanunla, TBMM’nin açılış günü olan 23 Nisan, milli bayram olarak kabul edildi ve bu karar, 2 Mayıs 1921 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandı. Bu tarihten itibaren yapılan kutlamalarda çocuklar ön planda yer almaya başladı.
Mustafa Kemal Atatürk, 23 Nisan’ın anlamını daha da ileriye taşıyarak, 1929’dan itibaren bu günü çocuklara armağan etti. Böylece 23 Nisan, ilk defa Çocuk Bayramı olarak kutlandı. Saltanatın kaldırılmasıyla birlikte 1 Kasım’ın “Milli Hakimiyet Bayramı” olarak kutlanması düşünülse de, zamanla bu özellik 23 Nisan’da yoğunlaştı.
27 Mayıs 1935’te çıkarılan Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun ile 23 Nisan, “Ulusal Egemenlik Bayramı” olarak tanımlandı. Atatürk, görev süresi boyunca 23 Nisan haftalarında çocukları makamında ağırlayarak onlara özel bir önem verdi. Bu gelenek, bakanlar ve bürokratlar arasında da yaygınlaştı ve sembolik koltuk devri uygulamalarına dönüştü.
1981 tarihli Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun’da, 20 Nisan 1983’te yapılan değişiklikle, bayramın adı “Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı” olarak değiştirildi. Bu değişiklik, bayramın hem milli egemenlik hem de çocuklara verilen değeri bir arada vurgulaması açısından önemliydi.
1979 yılında ilk olarak 6 ülkenin katılımıyla uluslararası boyuta taşınan 23 Nisan kutlamaları, dünyanın dört bir yanından çocukları Türkiye’ye getirmeye başladı. Türkiye, çocuklarına bayram hediye eden ve bu bayramı dünya ile paylaşan ilk ve tek ülke olma özelliğini taşıyor.
TBMM arşivlerinde, Meclis’in açılış hazırlıkları ve 23 Nisan’ın milli bayram olarak kabul edilme sürecine dair önemli belgeler bulunmaktadır. Temsil Heyeti Başkanı Mustafa Kemal Paşa’nın, Meclis’in açılışının cuma namazı sonrası Kuran-ı Kerim tilaveti ve dualarla gerçekleşeceğine dair yayımladığı beyanname de bu belgeler arasında yer almaktadır. Ayrıca, Meclis’in açılışının ardından Mustafa Kemal Paşa’nın yaptığı uzun konuşma ve yasama-yürütme yetkilerinin millet adına Meclis tarafından kullanılmasına dair önerisi de bu tarihi sürecin önemli bir parçasıdır.
News
