İklim değişikliğinin etkisiyle şiddeti ve sıklığı artan kum ve toz fırtınaları, küresel bir sağlık tehdidi olarak karşımıza çıkıyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre, bu fırtınalar kalp krizi, inme, boğazda kuruma ve menenjit gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. Özellikle Doğu Akdeniz ve diğer bölgelerde, fırtınaların sıklığı, süresi ve yoğunluğunda artış gözlemleniyor. Bu durum, iklim değişikliğinin yol açtığı çölleşme ve kuraklıkla doğrudan bağlantılı.
Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Murat Türkeş, konuyla ilgili önemli açıklamalarda bulundu. Türkeş’e göre, kum ve toz fırtınaları, kuvvetli rüzgarların kurak ve yarı kurak bölgelerden atmosfere kaldırdığı çökel malzemelerden oluşuyor. Bu fırtınalar, iklimi, havayı, atmosferi, ekosistemleri, insan sağlığını, tarımı, ulaşımı ve güneş enerjisi sistemlerini olumsuz etkiliyor.
Türkeş, özellikle çöl ve çevresindeki kurak bölgelerin en önemli kum ve toz kaynakları olduğunu belirtti. Afrika’daki Sahra ve Sahra Altı bölgeleri, Sahel, Gobi Çölü, Orta Doğu ve Arap çöllerinin, kum ve toz fırtınalarının yoğun olarak görüldüğü bölgeler arasında yer aldığını ifade etti. İklim değişikliğinin etkisiyle bu bölgelerdeki uzun süreli kuraklıkların, fırtınaların sıklığını, süresini ve şiddetini artırdığına dikkat çekti. Ayrıca, iklim değişikliğinin var olan kurak bölgelerin yanı sıra, kuraklaşma eğilimindeki yeni bölgelerde de kum ve toz fırtınalarına zemin hazırladığına vurgu yaptı.
Prof. Dr. Türkeş, bu fırtınaların doğrudan iklimi, atmosferi, havayı ve özellikle bulut ile yağış oluşumunu etkilediğini belirtti. Ayrıca, kum ve toz fırtınalarının doğrudan ve dolaylı olarak yaklaşık 3.8 milyar insanı etkilediğini vurguladı. Atmosfere salınan küresel tozların yaklaşık %25’inin insan kaynaklı olduğunu belirten Türkeş, küresel toz bütçesinin %80’inden fazlasının Kuzey Afrika, Orta Doğu ve Arap çöllerinden kaynaklandığını ekledi. Bu durumun, Türkiye gibi bölgeler için de önemli bir risk faktörü oluşturduğuna dikkat çekti. Bu veriler, iklim değişikliği ile birlikte kum ve toz fırtınalarının küresel ölçekte nasıl bir sorun haline geldiğini ve alınması gereken önlemlerin aciliyetini gözler önüne seriyor. Kaynak: TRT Haber
News
