Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan “İstilacı Yabancı Türlerin Girişinin ve Yayılmasının Önlenmesi ile Yönetimi Hakkında Yönetmelik”, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu önemli adım, biyolojik çeşitlilik, ekonomi ve insan sağlığı üzerinde olumsuz etkileri olabilecek istilacı yabancı türlerin kontrol altına alınmasını hedefliyor.
Yönetmelikle, istilacı yabancı türlerin ülkeye girişleri ve yayılmaları konusunda alınacak tedbirler detaylı bir şekilde düzenleniyor. Bu kapsamda, istilacı türlerin kasıtlı ve kasıtsız girişinin ve yayılımının engellenmesi için Ulusal İstilacı Yabancı Tür (UİST) Listesi oluşturulacak. Bu liste, bilimsel ve teknik verilere dayalı olarak düzenli aralıklarla güncellenecek. Bir türün UİST Listesi’ne dahil edilebilmesi için, o türün ülke sınırları içinde yabancı tür olduğu, karasal ve sucul ortamlarda yaşayabilir popülasyon oluşturmaya, yayılmaya veya yaşamaya elverişli olduğu tespit edilecek.
UİST Listesi, Sucul İstilacı Yabancı Türler Teknik Danışma Grubu ve Karasal İstilacı Yabancı Türler Teknik Danışma Grubu tarafından hazırlanacak ve Ulusal İstilacı Yabancı Türler Komisyonu’na sunulacak. Komisyonun onayladığı liste, Bakanlığın internet sitesinde yayınlanacak. Listeye alınacak türlerin belirlenmesinde, türlerin taksonomik kimlikleri, istila geçmişi, doğal ve muhtemel yayılış alanları, muhtemel zararın maliyeti gibi çeşitli faktörler dikkate alınacak.
Yönetmelik, UİST Listesi’ndeki türlerin ülkeye girişini, bulundurulmasını, üretilmesini, ticaretini ve çevreye salınmasını yasaklıyor. Ancak, bilimsel ve tıbbi çalışmalar için üniversiteler, araştırma enstitüleri ve ilgili kamu kurumlarına Komisyon tarafından izin verilebilecek. Ayrıca, üstün kamu yararı ve zaruret hallerinde, danışma grubunun uygun görmesi halinde istisnai faaliyet izni verilebilecek.
Yönetmelik, türlerin kaçma veya yayılma durumunda uygulanacak acil durum planlarını da öngörüyor. Bu planlar, danışma grupları tarafından hazırlanacak ve Komisyon tarafından onaylanacak. UİST Listesi’nin kabulünden sonraki 18 ay içinde, bu türlerin giriş ve yayılma yollarının kapsamlı bir analizi yapılacak. Bu analizle, istilacı türlerle mücadele stratejileri daha da güçlendirilecek.
Bu yönetmelik, Türkiye’nin biyoçeşitliliğini koruma ve istilacı yabancı türlerin olumsuz etkilerini minimize etme konusunda önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
News
