İklim kriziyle birlikte şiddeti artan kum ve toz fırtınaları, küresel bir sağlık ve çevre tehdidi olarak karşımıza çıkıyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre, özellikle Doğu Akdeniz ve diğer bölgelerde bu fırtınaların sıklığı, süresi ve yoğunluğunda ciddi artışlar gözlemleniyor. Bu durum, kalp krizi, inme, boğazda kuruma ve menenjit gibi çeşitli sağlık sorunlarına yol açabiliyor.
Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Murat Türkeş, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, kum ve toz fırtınalarının iklim değişikliğiyle doğrudan bağlantısına dikkat çekti. Türkeş, kuvvetli rüzgarların kurak ve yarı kurak bölgelerden atmosferi kaldırarak kilometrelerce uzağa taşıdığı çökel malzemeye kum ve toz adı verildiğini hatırlattı. Bu fırtınaların iklim, hava, atmosfer, ekosistemler, insan sağlığı, tarım, ulaşım ve güneş enerjisi sistemleri üzerinde olumsuz etkileri olduğunu vurguladı.
Türkeş’e göre, kurak koşulların hakim olduğu coğrafyalarda yıl boyunca toz taşınımı görülüyor. Özellikle çöller ve çevresindeki kurak bölgeler, en önemli kum ve toz kaynakları olarak öne çıkıyor. Afrika’nın Sahra ve Sahra Altı bölgeleri, Sahel, Gobi Çölü, Orta Doğu ve Arap çöllerinin bu konuda kritik öneme sahip olduğunu belirtti.
İklim değişikliğinin etkisiyle bazı bölgelerdeki uzun süreli kuraklıkların, kum ve toz fırtınalarının sıklığını, süresini ve şiddetini artırdığına dikkat çeken Türkeş, kuraklaşma eğilimindeki bölgelerde yeni fırtınaların oluşum alanları yarattığını ifade etti. Bu fırtınaların doğrudan iklimi, atmosferi, havayı ve özellikle bulut ile yağış oluşumunu etkilediğini belirtti.
Prof. Dr. Türkeş, kum ve toz fırtınalarının doğrudan ve dolaylı olarak yaklaşık 3.8 milyar insanı etkilediğini vurgulayarak, atmosferdeki küresel toz salımlarının yaklaşık %25’inin insan kaynaklı olduğunu belirtti. Küresel toz bütçesinin %80’inden fazlasının Kuzey Afrika, Orta Doğu ve Arap çöllerinden kaynaklandığını ekledi. Bu durumun Türkiye’yi de yakından ilgilendirdiğini ifade etti.
Haberin kaynağı: TRT Haber
News
