PiyasalarSon haberler
Dış Ticaret

A.TR, EUR.1 ve menşe şahadetnamesi: hangi belge ne zaman?

A.TR serbest dolaşımı, EUR.1 ve menşe beyanı tercihli menşeyi, menşe şahadetnamesi tercihsiz menşeyi kanıtlar. Geçerlilik süreleri ve 6.000 avro eşiği.
Limanda gemiye konteyner yükleyen vinçler

Limanda gemiye konteyner yükleyen vinçler — Temsili görsel, yapay zekâ ile üretildi

Paylaş:

İhracatta alıcı ülkenin gümrüğü, eşyanın nereden geldiğini ya da hangi rejimden yararlanacağını belgeyle görmek istiyor. Doğru belge, alıcının indirimli ya da sıfır gümrük vergisiyle ithalat yapıp yapamayacağını belirliyor. Türkiye'de üç temel belge türü kullanılıyor.

A.TR dolaşım belgesi

A.TR, Türkiye ile AB arasındaki Gümrük Birliği'nde kullanılıyor ve eşyanın serbest dolaşımda olduğunu gösteriyor; menşeyi göstermiyor. Sanayi ürünleri ve işlenmiş tarım ürünleri için düzenleniyor; kömür ve çelik (AKÇT) ürünleri kapsam dışında. Belge, ihracatçı ülke gümrüğünün vize tarihinden itibaren 4 ay içinde ithalatçı ülke gümrüğüne ibraz edilmeli.

EUR.1 ve menşe beyanı

EUR.1, serbest ticaret anlaşmaları kapsamında eşyanın tercihli menşeini kanıtlıyor. AB'ye ihraç edilen kömür-çelik ürünleri ile Türkiye–AB tarım ürünleri ticareti Gümrük Birliği dışında kaldığı için bu ürünlerde de menşe EUR.1 ya da menşe beyanıyla kanıtlanıyor.

Belgeyi ihracatçı dolduruyor, ticaret ve sanayi odaları kontrol ediyor, gümrük idaresi vize ediyor. Başvuru elektronik sistem üzerinden yapılıyor.

Revize Pan-Avrupa-Akdeniz (PEM) menşe kurallarının uygulandığı ilişkilerde (EFTA ve Faroe Adaları ile serbest ticaret anlaşmaları ve Türkiye–AB tarım ile kömür-çelik ticareti) EUR.1 vize tarihinden, menşe beyanı ise hazırlandığı tarihten itibaren 10 ay geçerli. Eski kuralların sürdüğü ilişkilerde süre farklı olabileceği için ilgili anlaşmayı kontrol etmek gerekiyor.

6.000 avro eşiği

Toplam kıymeti 6.000 avroyu aşmayan sevkiyatlarda her ihracatçı, EUR.1 yerine fatura üzerine menşe beyanı yazabiliyor. Bu tutarın üzerindeki sevkiyatlarda menşe beyanını yalnız gümrük idaresinden yetki almış onaylanmış ihracatçılar düzenleyebiliyor. Onaylanmış ihracatçı için kıymet sınırı yok.

Menşe şahadetnamesi

Menşe şahadetnamesi tercihsiz menşeyi, yani malın hangi ülkede üretildiğini kanıtlıyor; gümrük vergisinde indirim sağlamıyor. İhracatta zorunlu değil, ithalatçı ülke istediğinde düzenleniyor. Belgeyi ihracatçının yazılı başvurusu üzerine ticaret ve sanayi odaları düzenliyor ya da onaylıyor.

Pratik sıra

  • AB'ye sanayi ürünü: A.TR
  • AB'ye tarım ya da kömür-çelik ürünü, serbest ticaret anlaşması olan ülkeye ihracat: EUR.1 ya da menşe beyanı
  • Alıcı yalnız üretim yerini görmek istiyorsa: menşe şahadetnamesi

Pan-Avrupa-Akdeniz menşe kurallarında 2026 itibarıyla geçiş dönemi sona erdi ve her ikili ilişkide tek kural seti uygulanıyor. Ticaret Bakanlığı, bu değişikliğin Türkiye–AB Gümrük Birliği kapsamındaki doğrudan ticareti etkilemediğini açıkladı. Güncel kümülasyon ülkeleri Bakanlık sitesinde duyuruluyor.

Bu rehber 19 Kasım 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuata göre hazırlanmıştır ve bilgilendirme amaçlıdır. Kendi durumunuz için Ticaret Bakanlığı'na, bağlı olduğunuz odaya ya da gümrük müşavirinize başvurun.

İlgili rehberler

Tüm rehberler →

Kaynaklar

Google'da tercih edilen kaynağınız yapın

Bu haber sizce?

Kalıcı adres: https://ticarethaber.com/2026/11/19/dis-ticaret/a-tr-eur-1-ve-mense-sahadetnamesi-hangi-belge-ne-zaman.html


İlgili Haberler

Haftalık Bülten

Bülten e-postası henüz başlamadı; kayıt açıldığında bu kutuda olacak. O zamana kadar haberleri RSS ile, uygulamadan ya da aşağıdaki tarayıcı bildirimiyle takip edebilirsiniz.